ಅವಕಾಶಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರವು!

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ - ‘ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ, ಸಣ್ಣ ಅವಕಾಶವನ್ನಾದರೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉದ್ಧಾರವಾಗಬಹುದು.’ ಇದು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಸುಂದರ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳು ಅಥವಾ ತಂಪಾದ ಗಿರಿಧಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹೊಸತೊಂದು 'ಅನುಭವ'ವನ್ನು (Experience) ಪಡೆಯುವುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಚಾಪ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಪೀಕ್ ಡ್ರೈವ್: ರಸ್ತೆಯೇ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳ!

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಭಾವನೆ, ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಪಾಲಿನ ಧರ್ಮ. ಈ ಕ್ರೇಜ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ‘ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ’ವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಇಂದು ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳ ಭೇಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. 'ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ' ಇಂದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯ ನಡೆಯುವಾಗ ನಗರಗಳು ಹಬ್ಬದಂತಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಟೇಲ್‌ಗಳು ಭರ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಚುರುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಜತೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬಲ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯದಿರುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಟೂರ್ ಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು. ಲಂಡನ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಥವಾ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಇದಕ್ಕೆ ಮಾದರಿ.

ಲಂಡನ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ (Lord's) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ (MCG) ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಕೇವಲ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ಸ್ಮಾರಕಗಳು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವ 'ಗೈಡೆಡ್ ಟೂರ್'ಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಯಾಗಿವೆ. ಲಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರವಾಸವು ‘ಎಂಸಿಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ’ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ 'ಆಶಸ್' (Ashes) ಸಣ್ಣ ಕರಂಡಕವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಆಟವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಟಗಾರರ ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ ರೂಮ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಆನರ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್ಸ್' (Honours Boards) ಮೇಲೆ ದಂತಕಥೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಾವುಕ ಕ್ಷಣ. ಲಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ 'ಲಾಂಗ್ ರೂಮ್'. ಆಟಗಾರರು ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತೈಲಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಗೈಡ್‌ಗಳು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗೈಡ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿದಾರರಲ್ಲ, ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಪರಿಣಿತರು.

ಪಂದ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ 'ಗೈಡೆಡ್ ಟೂರ್' ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ ರೂಮ್, ಪಿಚ್ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕವು ಸಿ.ಕೆ.ನಾಯ್ಡು, ಪ್ರಸನ್ನ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಕಿರ್ಮಾನಿ, ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್, ಜಿ.ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ್, ಅನಿಲ್ ಕುಂಬ್ಳೆ, ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್‌ರಂಥ ದಿಗ್ಗಜರನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಒಂದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ 'ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ' ಅನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.

ಟೂರಿಸಂನಲ್ಲಿ ನಮಗಿಂತ 15 ವರ್ಷ ಮುಂದಿರುವ ಕೇರಳದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದೇನು?

ಅದೇ ರೀತಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್‌ಸಿಬಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು 'ಮ್ಯಾಚ್ ಡೇ ಪ್ಯಾಕೇಜ್'ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯದ ಟಿಕೆಟ್, ಹೊಟೇಲ್ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಭೇಟಿ ಸೇರಿರಬೇಕು. ಪಂದ್ಯಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯದಿದ್ದಾಗಲೂ, ಮೈಸೂರು, ಹಂಪಿ ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರಿನಂಥ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ 'ಫ್ಯಾನ್ ಪಾರ್ಕ್'ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪಂದ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು. ಕೊಡಗಿನ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಥವಾ ಮಲೆನಾಡಿನ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ 'ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೀಕೆಂಡ್' ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ 'ರೆಸಾರ್ಟ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ'ಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭವಾಗಲಿದೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬೆಳೆದಂತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯ ನಡೆದಾಗ ಕನಿಷ್ಠ 15-20 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹೊಟೇಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ತ್ರೀ ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಫೈವ್ ಸ್ಟಾರ್ ಹೊಟೇಲ್‌ಗಳು 'ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಥೀಮ್' ಆಧಾರಿತ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಚೆಂಡಿನ ಆಕಾರದ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆಗಳು, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೋಗೋ ಇರುವ ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್ ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌ಗಳಂಥ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಬಹುದು.

ಇದೇ ರೀತಿ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ. ಇದು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೈಡ್‌ಗಳು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲೆಯನ್ನು (ನೆಟ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಏರಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ) ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕ್ರೀಡಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ಪರದೆಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಾವೇ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಅನುಭವ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸ್ಟೇಡಿಯಂನ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನಿಂದ ಇಡೀ ನಗರದ ನೋಟವನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಎರಡೂ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ? ಈ ಎರಡೂ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರವಾಸವು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಗಿಫ್ಟ್ ಶಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಲೋಗೋ ಇರುವ ಟಿ-ಶರ್ಟ್, ಕೀ ಚೈನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ಇದು ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೈದಾನ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆಟಗಾರರು ಅನುಭವಿಸುವ 'ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ ರಶ್' ಅನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್ ಟನಲ್ ಮೂಲಕ ನಡೆದು ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅನುಭವ. ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಾಗಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ನಿರಂತರ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಆಟವಾಗಿ ನೋಡದೇ, ಅದನ್ನು ಒಂದು ‘ಜೀವಂತ ಇತಿಹಾಸ’ವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಭಾರತದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಬ್ ಆಗಿ ಉಳಿಯದೇ, ತನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಯಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು. ‘ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬನ್ನಿ, ಪಂದ್ಯ ನೋಡಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಅರಮನೆ ಆನಂದಿಸಿ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಂಪಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ’ ಎಂಬ ಘೋಷವಾಕ್ಯಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲವು. ಸರಕಾರ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಗಳು ಕೈಜೋಡಿಸಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ವಿಶ್ವದ 'ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ರಾಜಧಾನಿ'ಯಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಪ್ರವಾಸ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಂದುವಿಗೆ ಹೋಗುವ ದೈಹಿಕ ಚಲನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕಿಟಕಿಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಮೌನ ಸಂಭಾಷಣೆ. ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಅದರ ಜಲಧಾರೆ ಹೇಳುವ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಹಾರುವ ವಿಮಾನದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗುವುದು ಕೂಡ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಭಾಗವೇ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿ ನೀರು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಳೆಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಗೈಡ್‌ನಂತೆ ಮಾತಾಡತೊಡಗುತ್ತವೆ. ನಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಕಿವಿಯಷ್ಟೇ.

ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸಂಭ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳು ಕೂಡ ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು. ಹುಟ್ಟಿದ ಹಬ್ಬದ ನೆನಪಿಗೆ ನೆಡುವ ಗಿಡವೊಂದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನೆರಳು ನೀಡುವ ತಾಣವಾಗಬಲ್ಲದು. ಅದೇ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಬಹುದು. ‘ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ನೆಟ್ಟ ಮರ’ ಎಂದು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಟೋರಿ ಸುತ್ತಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ, ಮಣ್ಣಾದವರ ನೆನಪಿನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಅಥವಾ ಇತಿಹಾಸದ ಕರಾಳ ಪುಟಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ 'ಡಾರ್ಕ್ ಟೂರಿಸಂ' ನಮಗೆ ಬದುಕಿನ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಸಾವು ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಪಾಠದ ಆರಂಭ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಅನುಭವದ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನೋಡಿದಾಗ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ವ್ಯವಹಾರವಾಗದೆ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೇತುವೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಂಥ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಮುಖಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಬಣ್ಣದ ಗೊಂಬೆಯ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ, ಕರಾವಳಿಯ ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ರಾಗಿ ಹೊಲಗಳ ಮಣ್ಣಿನ ಘಮಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಗೋಚರ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿದೆ. ನಾವು ಮಾಡುವ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳೇ ಒಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತನಿಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಲೋಕದಂತಿರಬಹುದು. ಹಳ್ಳಿಯ ಮನೆಯೊಂದರ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಬಿಡಿಸುವ ರಂಗೋಲಿ ಅಥವಾ ಕೊಡಗಿನ ಕಾಫಿ ತೋಟದ ನಡುವೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಹಾಡು ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲದು. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ನಾವು ಗೌರವದಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರವಾಸದಂಥ ಆಧುನಿಕ ಕನಸುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಹಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಯವರೆಗಿನ ಹರವು ನಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು. ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲ, ಇರುವುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಆಪ್ತವಾಗಿ, ನೈಜವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದು. ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ದೇಶದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಹೌದಾದರೂ, ಅದರ ಆಳದಲ್ಲಿರುವುದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಹಸಿವು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗುವಾಗ ಕೇವಲ ಫೊಟೋಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ತನ್ನ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗಿರುವ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಥೆಯಾಗಿಸುವ ಚಾತುರ್ಯವೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಸಲಿ ಶಕ್ತಿ. ‘ಬನ್ನಿ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಆ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಗೆಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣ ಗಳಿಕೆಯ ಮಂತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ದೇಶವು ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ರೀತಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಯೂ, ಪ್ರತಿ ಹಬ್ಬವೂ ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಬಹುದು. ನಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಬೆರಗಿನ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆ. ಪ್ರತಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. ಇಂದು ನಾವು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೇ ಬೇರೆಯವರು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

‘ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು’ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಹಣ ಗಳಿಕೆಯ ಮಂತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ದೇಶದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುವ ದಾರಿ. ಹರಿಯುವ ನದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಾರುವ ವಿಮಾನದವರೆಗೆ, ಹುಟ್ಟಿನ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಸಾವಿನ ಇತಿಹಾಸದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಭಾಗವಾಗಬಲ್ಲದು. ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಸೃಜನಶೀಲ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗಿರುವ ಹೆಮ್ಮೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಂಥ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಭವಿಷ್ಯವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಷ್ಟೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ದಿನವೂ ಸೋಲುತ್ತೇವೆ. ಈಗ ಬಳಸದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದೆ ಬಳಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೇಶದ ಬದುಕುವ ವಿಧಾನವೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರವಾಸಿ ಅನುಭವವಾಗಬಲ್ಲದು. ನಾವು ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬಗಳು, ಮಾಡುವ ಅಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತೊಡುವ ಉಡುಪುಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಬಲ ಆಯಾಮಗಳಾಗಬಹುದು. ಅವಕಾಶಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ವಿಫುಲವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ರಂಗದಲ್ಲೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.