ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲ ಹೊತ್ತು ತಿರುಗಿದ ಈಶ್ವರ

ಪುರಾಣ ಪ್ರಯಾಣ

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗೂ ಶಿವನಂತೆಯೇ ಐದು ಮುಖಗಳಿದ್ದವು. ಚಿನ್ನದ ಮಯೂಖಗಳು ಚಿಮ್ಮುವ ತನ್ನ ಸತ್ಯಲೋಕದ ಭವ್ಯತೆಯ ನಡುವೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ತಾನೇ ಈ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಏಕೈಕ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ತೀವ್ರ ಅಹಂಕಾರ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ದೇವಸಭೆಯ ವೈಭವದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಐದನೆಯ ಮುಖದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಲಘುವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿ, ಅಪಮಾನ ಮಾಡಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಈ ಮರ್ಯಾದಾಹೀನ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ತೀವ್ರ ಕೋಪ ಬಂದಿತು. ಶಿವನು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಭೀಕರವಾದ ಭೈರವ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಹಂಕಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಐದನೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಉಗುರಿನಿಂದ ಚಿವುಟಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದನು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಧ್ರುವನನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರ ಮಾಡಿದ ಆ ಪಯಣ

ಆದರೆ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಘೋರ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಬ್ರಹ್ಮನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಶಿವನಿಗೆ 'ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷ' ಎಂಬ ಮಹಾಪಾಪವು ತಟ್ಟಿತು. ಅದರ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ತಲೆಬುರುಡೆಯು (ಕಪಾಲ) ಶಿವನ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿತು. ಶಿವನು ಅದನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಕಳಚಲು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅದು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಜತೆಗೆ, 'ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ' ಎಂಬ ಭೀಕರ ರಕ್ಕಸ ರೂಪದ ಪಾಪವು ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಬೆನ್ನಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಘೋರ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಆ ಕಪಾಲವನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಿವನಿಗೆ ಲಭಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ, ಅವನು ಅದೇ ಕಪಾಲವನ್ನೇ ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ದಿಗಂಬರನಾಗಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಊರೂರು ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಹೀಗೆ, ದೇವ ದೇವನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಿಕ್ಷುಕನಂತೆ ಭಿಕ್ಷಾಟನ ಮೂರ್ತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಸುದೀರ್ಘ ಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಋಷಿಮುನಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜನನಿಬಿಡ ನಗರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಎಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಾದಿಗಳು ಎಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಶಿವನಿಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವನ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲದ ಮಹಿಮೆ ಎಂಥದ್ದೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರೂ ಅದು ತುಂಬುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಶಿವನು ಹಸಿವು, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ತಾಪತ್ರಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನ ಪಾಪದ ವಿಮೋಚನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರೂ, ತನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಜಾಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೂ, ಅವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಆ ಕಪಾಲದ ಭಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದನು.

ಕೊನೆಗೆ ಶಿವನು ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ನಗರಿಯಾದ ಕಾಶಿ (ವಾರಾಣಸಿ) ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಕಾಶಿಯು ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡುವ ದಿವ್ಯ ನಗರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು (ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ) ಶಿವನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲಕ್ಕೆ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದಳು. ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ ಹಸ್ತದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ ಆ ಕಪಾಲವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು. ಕಪಾಲವು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಶಿವನಿಗೆ ತಟ್ಟಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವು ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲವು ಶಿವನ ಕೈಯಿಂದ ಕಳಚಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಶಿವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ಭಾರವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇಳಿಸಿ ಪಾಪಮುಕ್ತನಾದನು. ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ 'ಕಪಾಲಮೋಚನ ತೀರ್ಥ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿವನ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯ ಯಾನವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಮಹೋನ್ನತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹೊಸ ಜಾಗಕ್ಕೆ, ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಅಹಂಕಾರ, ಕೋಪ, ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೆಂಬ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮ ಜತೆಯಲ್ಲೇ ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿದರೂ, ಎಂಥ ಸುಂದರ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೂ ನಮ್ಮ ಮನಸಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಶಿವನಿಗೆ ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಸುತ್ತಿದರೂ ಸಿಗದ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಕಪಾಲದ ಭಾರವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, ಮನುಷ್ಯನಾದವನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ಅವನು ಮೊದಲು ತನ್ನ ಮನಸಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳ, ನೋವಿನ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಕಪಾಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಒಂದು ಕಡೆ ಕಳಚಿ ಬಿಸಾಡಬೇಕು. ಆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಪ್ರಯಾಣವು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನಸು ದಿವ್ಯವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದುದರಿಂದಲೇ, ಕೇವಲ ಜಾಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಊರುಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ನೋವುಗಳು ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿವನು ತನ್ನ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಪಾಲದೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ಸುತ್ತಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಯೇ ಎದುರಾಯಿತು. ಪ್ರವಾಸಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಮನಸಿಗೆ ಹೊಸತನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದರೆ ಒಳಗಿನ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲೇ ಹೋದರೂ ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜತೆಯಲ್ಲೇ ಹೊತ್ತು ನಡೆದರೆ, ಆ ಹೊಸ ಜಾಗಗಳೂ ಸಹ ನಮಗೆ ಹಳೆಯ ಸೆರೆಮನೆಯಂತೆಯೇ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಹೊಸ ಜಾಗಗಳ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನಸಿಗೆ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವುದು ನಾವು ಆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಳಿಸಿ, ಮುಕ್ತ ಮನಸಿನಿಂದ ಹೊಸ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ.