ಈ ಪುರುಷರ ಮೂತ್ರಾಲಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಲು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ!

ತಿರುಗಿ ಕೆಟ್ಟವರಿಲ್ಲವೋ!

• ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ್‌ ಭಟ್‌

ಕಳೆದ ವಾರ ನಾನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಈಸ್ಟ್ ಸಸೆಕ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯ ಟೈಸ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ದಿ ಬೆಲ್' ಎಂಬ ಹೊಟೇಲ್ ಮತ್ತು ಪಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ವಿಂಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ತುತ್ತೂರಿ ಮಾದರಿಯ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಸೃಜನಶೀಲವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿ, ಯುರಿನಲ್‌ಗಳಾಗಿ ಗೋಡೆಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸನಿಹದ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್ ನಗರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷರ ಶೌಚಾಲಯದ 'ಫ್ಲವರ್ ಯುರಿನಲ್ಸ್' (ಹೂವಿನ ಆಕಾರದ ಮೂತ್ರಾಲಯ) ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.

ಈ ಮೂತ್ರಾಲಯದೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ, ನಿಮಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ಹೂವುಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಯುರಿನಲ್‌ಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮೂತ್ರಾಲಯದೊಳಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವಾ, ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿ ಬೇರೆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇವಾ ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ಮೂಡಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಒಂದೊಂದು ಮೂತ್ರದ ತೊಟ್ಟಿ ವಿಭಿನ್ನ ಹೂವುಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಲಾ ಲಿಲಿ (Calla Lily), ಕೆಂಪು ದಾಸವಾಳ (Red Hibiscus), ಟುಲಿಪ್ ಮತ್ತು ಜಾಕ್-ಇನ್-ದಿ-ಪಲ್ಪಿಟ್‌ನಂಥ ಸುಂದರ ಪುಷ್ಪಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೈ-ಫೈರ್ ಪೋರ್ಸಿಲೇನ್ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಸ್ತಕಲೆಯ ಮೂಲಕ (ಹ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಡ್) ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ 'ಫ್ಲವರ್ ಯುರಿನಲ್'ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರ ಶೌಚಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ! ಕಾರಣ, ಒಳಗಿರುವ ಆ ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಮುಜುಗರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ ನಡೆದಿದ್ದವಂತೆ. ಈಗಲೂ ಕಣ್ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಮಹಿಳೆಯರು ಇಣುಕು ಹಾಕುವುದೂ ಉಂಟು.

ಪುರುಷರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರ ಮೂತ್ರಾಲಯದೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಪುಷ್ಪ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಮಹಿಳೆಯರು ಆ ಪುರುಷರ ಶೌಚಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಸಾಲು ನಿಲ್ಲುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುಜುಗರವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕಲೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೋಲುವ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶೌಚಾಲಯದ ಕಲೆಯೊಂದು ಲಿಂಗಭೇದ ಮರೆಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆಯೇ ಸರಿ.

ಇದು ಕೇವಲ ಶೌಚಾಲಯವಾಗಿ ಉಳಿಯದೇ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯು ಹೇಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಗವನ್ನೂ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.

ಈ ಮೂತ್ರಾಲಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ ಎದುರಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೆಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೃದುವಾದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸೆರಾಮಿಕ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ತರುವುದು ಎಂಬುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೂವಿನ ದಳಗಳ ಮಡಿಕೆಗಳು (Folds) ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮೂತ್ರದೊಟ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ (Flushing and drainage) ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೂ ಕಲೆಗಳು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕಾಫಿ ತಿಂಡಿ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ʼಗೂಬೆʼ ಕೂರ್ಸಿದ್ರೆ ಹೆಂಗೆ?

ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್ ಮೂಲತಃ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸೆಂಟರ್ (ಗಿಡಗಳು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉಪಕರಣಗಳ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆ). ತಮ್ಮ ಮಳಿಗೆಯ ಥೀಮ್‌ಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಲೀಕರು ಈ ಹೂವಿನ ಆಕಾರದ ಯುರಿನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರುಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಕೇವಲ ಶೌಚಾಲಯವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಉಚಿತ ಪ್ರಚಾರ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಲಂಡನ್ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹಲವು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೇವಲ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌ನ ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಸೃಜನಶೀಲ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್‌ನ ಶೌಚಾಲಯವು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ Loo of the Year (ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶೌಚಾಲಯ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಹೂವಿನ ಆಕರ್ಷಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಶೌಚಾಲಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯಂತೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೌಚಾಲಯ ಎಂದರೆ ಮೂಗು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ, ಬೇಗನೆ ಹೊರಬರಬೇಕೆನಿಸುವ ಜಾಗ. ಆದರೆ, ಈ ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಪ್ರಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಶುಚಿತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಬಳಸುವವರೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ, ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಸೃಜನಶೀಲ ಕಲೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಶಿಸ್ತು ಮೂಡಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿ.

You can judge a place by its toilets (ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು) ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಗಾದೆ ಮಾತಿಗೆ ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸೆಂಟರ್ ಅತ್ಯಂತ ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ದೇಶದ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿರುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಟೇಲ್, ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಅಥವಾ ಮಾಲ್‌ಗಳ ಶುಚಿತ್ವ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ. ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್ ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಶುಚಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಅದನ್ನೊಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. 'ಫ್ಲವರ್ ಯುರಿನಲ್ಸ್' ಬಳಸಿದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶೇಷವಾದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ 'I've watered the flowers at Barton Grange garden centre. ನಾನು ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ನೀರು (ಮೂತ್ರ) ಉಣಿಸಿದ್ದೇನೆ!’ ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಶೌಚಾಲಯದ ಬಳಕೆಯಂಥ ತೀರಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದು. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆ ಸ್ಥಳದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶೌಚಾಲಯದ ಸೌಕರ್ಯವು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಘನತೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ.

ಬಾರ್ಟನ್ ಗ್ರೇಂಜ್‌ನ ಆ ಶೌಚಾಲಯದ ಗೋಡೆಗೆ ಒರಗಿನಿಂತ ಹೂವುಗಳು ಕೇವಲ ಸೆರಾಮಿಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಕಲ್ಮಷದ ನಡುವೆಯೂ ಅರಳುವ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸದ್ದಿಲ್ಲದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು.

'ಊಟ ಮಾಡಿದಿರಾ?'

ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸುಂದರವಾದ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ, ಅದು ಅದ್ಭುತ ರುಚಿಗಳ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಲೋಕ. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಬಂಧ ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಆಪ್ತವಾದುದು. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುವಾಗ 'ಹೇಗಿದ್ದೀರಿ?' ಎಂದು ಕೇಳುವ ಬದಲು, 'ಕುಮೈನ್ ಕಾ ನಾ ಬಾ?' ಅಂದರೆ 'ಊಟ ಮಾಡಿದಿರಾ?' ಎಂದು ಕೇಳುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕಿರುವ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದ ಗುಣವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು (Filipino Cuisine) ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ Melting Pot ಎನ್ನಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು, ಹುಳಿ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಭರಿತ (Salty, Sour, Savory) ರುಚಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರುಚಿಯ ಹಿಂದೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ. ಮೂಲ ಮಲಯನ್ನರ ಅಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಪ್ರಭಾವ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನದಿಂದಾಗಿ ಇಂದು 'ಫಿಲಿಪಿನೋ ಫ್ಯೂಷನ್' ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮಸಾಲೆ ಮತ್ತು ಖಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಫಿಲಿಪಿನೋ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಹುಳಿ (Sour) ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನ (Salty) ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಿನಿಸಿನಲ್ಲೂ ಈ ರುಚಿಗಳ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಡೋಬೊ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಅನನ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾದ್ಯ ಎನ್ನಬಹುದು. ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೋಯಾ ಸಾಸ್ (ಉಪ್ಪು), ವಿನೆಗರ್ (ಹುಳಿ), ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಾಳುಮೆಣಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪ್ಪು-ಹುಳಿಯ ಸಮ್ಮಿಲನ ಅದ್ಭುತ ರುಚಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಿನಿ ಗಾಂಗ್ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೂಪ್. ಹುಣಸೇಹಣ್ಣು, ಕಮರಂಗ (Star fruit) ಅಥವಾ ಹಸಿ ಮಾವಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹುಳಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಫಿಲಿಪಿನೋ ಪ್ರಜೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ದಿನನಿತ್ಯ ಕಾಣಸಿಗುವ ಆಪ್ತ ಆಹಾರವಿದು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫಿಲಿಪಿನೋ ಆಹಾರ ಎಂದರೆ ಮಾಂಸಾಹಾರವೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಿಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ. ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಾದ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಪಿನ್ ಬೆಟ್ ಉತ್ತರ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತರಕಾರಿ ಖಾದ್ಯ. ಹಾಗಲಕಾಯಿ, ಬದನೆಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಹೀರೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾ ಯಿಂಗ್ ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುದಿಸಿ ಮಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ತಿನಿಸು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಡುಗೆಗಳಿಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚಾಪ್ ಸುಯ್ ಚೀನೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಂದ ಈ ಖಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ತರಕಾರಿಗಳಾದ ಹೂಕೋಸು, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಎಲೆಕೋಸು ಮತ್ತು ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಹುರಿದು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರದೇ ಮನೆಗೆ ಹೋದರೂ ಮೊದಲು ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆ 'ಕುಮೈನ್ ಕಾ ನಾ ಬಾ?'. ಅಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತರನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು, 'ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಆತಿಥ್ಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಹಾರ ಎನ್ನುವುದು ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ, ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಧ್ಯಮ.

ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಂತೆಯೇ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಸ್ನೇಹಪರ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನದಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದ ಈ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರಪ್ರೇಮಿಯ ನಾಲಗೆಯಲ್ಲೂ ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂಥ ರುಚಿಯಾಗಿದೆ.

ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಹಬ್ಬ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಾನು ಒಂದು ಟ್ರಾವೆಲ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೇಖನ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಉರಲ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಡಲಿನಲ್ಲಿರುವ 'ಬೆರೆಜ್ನಿಕಿ' ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 'ರಷ್ಯನ್ ಮಾಸ್ಕಿಟೊ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್' ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಲಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಮೈ ಜುಂ ಎನಿಸುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ನಗರದ ಜನ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಂದ್ರೆ ನಂಬಬೇಕು.

ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಕರವಾದ ಹುಡುಗಿ' (Most Tasty Girl) ಎಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಕೇಳಲು ತಮಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಯುವತಿಯರು ಕೇವಲ ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಲೀವ್‌ಲೆಸ್ ಅಥವಾ ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಧರಿಸಿ, ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಕಾಡಿನ ಅಥವಾ ಕೆರೆಯ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಸರಿಯಾಗಿ 20 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸೊಳ್ಳೆ ನಿವಾರಕ (Mosquito Repellent) ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಸಮಯ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಪರಿಣಿತರ ತಂಡವೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಕಚ್ಚಿ ಆದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಎಣಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೊಳ್ಳೆ ಕಡಿತದ ಗುರುತುಗಳಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಆಕೆಯನ್ನು ಆ ವರ್ಷದ 'ಮೋಸ್ಟ್ ಟೇಸ್ಟಿ ಗರ್ಲ್' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ!

ಈ ಹಬ್ಬ ಕೇವಲ ಕಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳೂ ಇವೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಥರವೇ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಸೊಳ್ಳೆಗಳಂತೆ ಧ್ವನಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ 'ಸೊಳ್ಳೆ ವೇಷ'ಕ್ಕೆ ಬಹುಮಾನವೂ ಉಂಟು. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತ ಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಜಾರ್ (ಬರಣಿ) ಒಳಗೆ ಹಿಡಿದು ತರುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ 'ಬೆಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಕಿಟೊ ಕ್ಯಾಚರ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಬೆರೆಜ್ನಿಕಿ ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಾಟ ವಿಪರೀತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಾಟದಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯರು, 'ಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮೇಲೆ, ಅವುಗಳನ್ನೇ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ?' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಆಲೋಚನೆಯಿಂದ 2013 ರಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಾಟವನ್ನು ಒಂದು ಮೋಜಿನ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಈ ರಷ್ಯನ್ನರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮೆಚ್ಚುವಂಥದ್ದೇ.

ದೆವ್ವಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಡಿ

ಎಸ್ತೋನಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಶೈಲಿಯ ಸುಂದರ ನಗರ ಟಾಲಿನ್‌ನ ಓಲ್ಡ್ ಟೌನ್ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುವಾಗ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ತಮಾಷೆಯ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರ ಫಲಕ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಗಲ್ಲಿಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ 'ಮನುಷ್ಯರು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ, ಇಲ್ಲಿ ದೆವ್ವಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತವೆ' (Beware of Ghosts) ಎಂಬ ಫಲಕದ ಜತೆಗೆ, ದೆವ್ವದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಅದರ ಕೆಳಗೆ 'ದಯವಿಟ್ಟು ದೆವ್ವಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಡಿ' (Please do not feed the ghosts) ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ!

ಟಾಲಿನ್ ತನ್ನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ದೆವ್ವಗಳ ರೋಚಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಫೆ ಅಥವಾ ಹೊಟೇಲ್ ಮಾಲೀಕರು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ನಗಿಸಲು ಇಂಥ ತಮಾಷೆಯ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಫಲಕಗಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಸೆಲ್ಫಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.