Saturday, October 17, 2026
Saturday, October 17, 2026

ಪ್ರೀತಿಸಿದವರು ಜತೆಗಿರಲು ಜಾಗ ಯಾವುದಾದರೇನು?

ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆ ಭವ್ಯ ಸಮಾರಂಭದ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ ಸತಿಯ ಮನಸು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ತವಕಿಸಿತು. ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದ ಜಾಗಕ್ಕೆ, ದ್ವೇಷ ತುಂಬಿರುವವರ ಮನೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವುದು ಕೇವಲ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶಿವನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ. ಆದರೂ, ತಂದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸತಿಯು ಕೈಲಾಸದ ಪ್ರಶಾಂತತೆಯಿಂದ ದಕ್ಷನ ಅಹಂಕಾರದ ನೆಲೆಯತ್ತ ತನ್ನ ಒಂಟಿ ಪಯಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಆಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಳು.

ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನ ಮಗಳಾದ ಸತಿಯ ಬದುಕು ಶುರುವಾಗಿದ್ದೇ ಒಂದು ವೈರುಧ್ಯದ ಪಯಣದಿಂದ. ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದ ದಕ್ಷನು ಅಪಾರ ಅಧಿಕಾರ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನ ಅನೇಕ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸತಿಯೂ ಒಬ್ಬಳು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸತಿಯ ಮನಸು ಶಿವನತ್ತ ಒಲಿದಿತ್ತು. ಇತರರು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವ, ಮೈಗೆ ಭಸ್ಮ ಬಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ, ಸರ್ಪಗಳನ್ನೇ ಆಭರಣಗಳಾಗಿ ಧರಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂತಗಣಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಒಬ್ಬ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈರಾಗಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸತಿಯು ಆತನ ದಿವ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಳು. ಶಿವನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದ ಅವಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆತನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ಆ ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ ಸತಿಯು ದಕ್ಷನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅಲೆಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಕಲ ನಿಯಮಗಳಿಗೂ ಅತೀತನಾದ ಪರಶಿವನ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಳು. ಚಿನ್ನದ ಅರಮನೆಗಳಿಂದ ಹಿಮದ ನಡುವಿನ ಆಕೆಯ ಈ ಪ್ರಯಾಣ ಭೋಗದಿಂದ ತ್ಯಾಗದೆಡೆಗಿನ ಯಾನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅವಳ ಈ ಜೀವನಯಾನವನ್ನು ದಕ್ಷನೆಂದೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಮುನಿಗಳ ಒಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನ ಈ ಅಸಮಾಧಾನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ದಕ್ಷನು ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವರು ಎದ್ದುನಿಂತು ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಶಿವನು ಧ್ಯಾನಮಗ್ನನಾಗಿ ಕುಳಿತೇ ಇದ್ದನು. ದಕ್ಷನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಶಿವನ ಈ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ದಕ್ಷನಿಗೆ ತೀವ್ರ ಅಪಮಾನವಾಯಿತು. ಅವನು ಇದನ್ನು ಶಿವನ ವೈರಾಗ್ಯ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ, ತನಗೆ ಮಾಡಿದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅಗೌರವ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಖುಷಿ ನೀಡಿದ ತಾಣಗಳೇ ಕಣ್ಣೀರು ತರಿಸಬಹುದೇ!

ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ, ದಕ್ಷನ ಅಸಮಾಧಾನವು ದ್ವೇಷವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ದಕ್ಷನು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದನು. ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸಮಸ್ತರಿಗೂ ಆ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವಂತೆ ಆಮಂತ್ರಣ ಕಳುಹಿಸಿದ.

ಆದರೆ, ಶಿವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸತಿಗೂ ಆಮಂತ್ರಣವಿರಲಿಲ್ಲ.

ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿಯನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಆ ಸಮಾರಂಭದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿದ್ದನು.

ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆ ಭವ್ಯ ಸಮಾರಂಭದ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ ಸತಿಯ ಮನಸು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ತವಕಿಸಿತು. ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದ ಜಾಗಕ್ಕೆ, ದ್ವೇಷ ತುಂಬಿರುವವರ ಮನೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವುದು ಕೇವಲ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶಿವನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ. ಆದರೂ, ತಂದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸತಿಯು ಕೈಲಾಸದ ಪ್ರಶಾಂತತೆಯಿಂದ ದಕ್ಷನ ಅಹಂಕಾರದ ನೆಲೆಯತ್ತ ತನ್ನ ಒಂಟಿ ಪಯಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಆಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಳು. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ತೋರಿದರೂ, ತಂದೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಮಗಳ ಆಸೆಯು ಅವಳ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನೂಕುತ್ತಿತ್ತು. ಭವ್ಯವಾದ ರಥಗಳು, ದೇವತೆಗಳ ವಾಹನಗಳು ಯಜ್ಞದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಯ ಸಂಭ್ರಮದ ಚಿತ್ರಣ ಮೂಡಿತ್ತು.

ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಸತಿಯ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾಗತ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಆಗಮನವನ್ನು ದಕ್ಷನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದನಲ್ಲದೆ, ತುಂಬಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪತಿ ಶಿವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೀನಾಯವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿದ. ಯಾವ ತಂದೆಯ ಮನೆಯತ್ತ ಅವಳು ಆಸೆಯಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ್ದಳೋ, ಅದೇ ತಂದೆ ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳ ಅಂತರಂಗದ ನಂಬಿಕೆಗಳು ನುಚ್ಚುನೂರಾದವು. ಶಿವನಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದವನ ರಕ್ತಹಂಚಿಕೊಂಡು ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ದೇಹದ ಪಯಣ ಇನ್ನು ಮುಂದುವರಿಯಬಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಯೋಗಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಭೌತಿಕ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು. ಕೇವಲ ಮಗಳಾಗಿ ಆಕೆಯು ಕೈಗೊಂಡ ಆ ಯಾನ, ಅಲ್ಲಿಗೇ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯ ಕಂಡಿತು.

ಸತಿಯ ಮರಣವು ದೇವಸಭೆಯನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿತು. ನಡೆದ ಘಟನೆಯ ಸುದ್ದಿ ಶಿವನನ್ನು ತಲುಪಿತು. ದಕ್ಷನು ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನದಿಂದಾಗಿಯೇ ಸತಿಯು ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಳು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಶಿವನ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಲೌಕಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುವ ಶಿವನು, ಸತಿಯ ಅಗಲಿಕೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿಹೋದನು. ಅವನ ದುಃಖವು ಭೀಕರವಾದ ಕೋಪವಾಗಿ ತಿರುಗಿತು.

ಶಿವನು ತನ್ನ ಜಟೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತು ನೆಲಕ್ಕಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಅದರಿಂದ ಭಯಂಕರನಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.

ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಶಿವನು ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ವೀರಭದ್ರ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಉಗ್ರ ಗಣಗಳು ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು.

ಆ ಬೃಹತ್ ಯಜ್ಞವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು.

ಶಿವನ ಗಣಗಳು ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಭಯಭೀತರಾದರು. ಪವಿತ್ರ ಮಂಟಪಗಳು ಧ್ವಂಸವಾದವು, ಯಜ್ಞದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಬುಡಮೇಲಾದವು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಹಾಕಾರವುಂಟಾಯಿತು.

ದಕ್ಷನ ಶಿರಚ್ಛೇದವಾಯಿತು. ತರುವಾಯ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಮಣಿದು ಶಿವ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದರೂ, ಶಿವನ ಪಾಲಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಯಾನ ಶುರುವಾಯಿತು. ವಿರಕ್ತನಾಗಿದ್ದ, ಎಲ್ಲದರಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಪರಶಿವನು, ಸತಿಯ ನಿರ್ಜೀವ ದೇಹವನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಾದ್ಯಂತ ಶೋಕಯಾನ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳು, ನದಿಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಮಾರ್ಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ರುದ್ರನರ್ತನದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದವು. ಆತನ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಗ್ರಹ-ತಾರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪಥವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಕಾಲಾತೀತನಾದವನು, ಕಾಲದ ಹಂಗಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಯಣಿಗನಂತೆ ದಿಕ್ಕುದೆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಲೆದಾಡಿದ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಿಗೂ ಆತನ ಶೋಕದ ಯಾತ್ರೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

ಶಿವನ ಈ ಶೋಕದ ಪಯಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ. ಶಿವನು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸತಿಯ ದೇಹ ಛೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಕೆಯ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವೋ, ಆ ಜಾಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯ ನೆಲೆಗಳಾದವು.

ಆದರೆ ಸತಿಯ ಆತ್ಮದ ಪಯಣ ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನ ಪುತ್ರಿ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಮರುಜನ್ಮ ತಾಳಿದಳು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವಳು ಹಿಮವತ್ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದು, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಸೇರಲು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಳು. ಹಿಮ ಸುರಿಯುವ, ಕಾಡುಮೃಗಗಳಿರುವ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದತ್ತ ಅವಳು ಏಕಾಂಗಿ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಬಿರುಬಿಸಿಲು, ಚಳಿ, ಮಳೆಗಳೆನ್ನದೆ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸುತ್ತಾ ಆಕೆ ಯಾನವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಶುರುಮಾಡಿದಳು. ಅವಳ ನಿರಂತರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಒಲಿದ ಶಿವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದಿಂದಾಗಿ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳು, ಪಾರ್ವತಿಯ ಮರುಹುಟ್ಟಿನ ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರು. ಪ್ರೇಮ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಪಯಣ ಎಷ್ಟೇ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ದಾಟಿಯಾದರೂ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಗಮ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.

Pramod Mohan Hegde

Pramod Mohan Hegde

A media professional with four years of experience in journalism, having worked with leading Kannada publications such as Vistara, Vijayavani, and Vijaya Karnataka as a cinema journalist. Also an author with a keen interest in travel and cinema. Currently serving as Senior Sub Editor at Pravasi Prapancha, contributing editorial expertise and engaging storytelling to the media industry.

ಕೃಷ್ಣ-ಸುಧಾಮರ ಸ್ನೇಹದ ಗುರುತು ಬೇಟ್ ದ್ವಾರಕಾ

Read Previous

ಕೃಷ್ಣ-ಸುಧಾಮರ ಸ್ನೇಹದ ಗುರುತು ಬೇಟ್ ದ್ವಾರಕಾ

ವಿಹಂಗಮ ಸಂಗಮ

Read Next

ವಿಹಂಗಮ ಸಂಗಮ