ಇದು ನೋಡುವ ಜಾಗವೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬೇಕಾದ ಊರು!
ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಥೆಡ್ರಲ್ (ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳು) ಒಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ನಿಂತು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋಥಿಕ್, ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟೆರೆಸ್ಕ್ ಶೈಲಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ನವೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಐಸ್ಕ್ರೀಮ್ ತಿನ್ನುವ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲಮಾಂಕಾ (Salamanca) ಕೇವಲ ಒಂದು ನಗರವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಜೀವಂತ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ. ಒಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕು, ಸಮಯವೇ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಟೈಲ್ ಮತ್ತು ಲಿಯೋನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ನಗರಕ್ಕೆ ‘ಚಿನ್ನದ ನಗರಿ’ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ‘ವಿಲ್ಲಾಮಯೋರ್’ ಎಂಬ ಮರಳುಗಲ್ಲು. ಸಂಜೆಯ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಇಡೀ ನಗರವು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ.
ಸಾಲಮಾಂಕಾದ ಕೀರ್ತಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲಮಾಂಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. 12118ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು. ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್ ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಮಿಗುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೆರ್ವಾಂಟೆಸ್ನಂಥ ಸಾಹಿತ್ಯ ದಿಗ್ಗಜರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ್ದು ಇದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ. ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭವ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ನಡುವೆ ಅಡಗಿರುವ ಪುಟ್ಟ ‘ಕಪ್ಪೆ’ಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ಕಾಯಕ. ಆ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಬಂದಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದ, ಜೇಬಿಗೂ ಹೊರೆಯಾಗದ ಐದು ದೇಶಗಳು
ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಭವವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀವು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾದ ‘ಪ್ಲಾಜಾ ಮೇಯರ್’ ಚೌಕಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು. ಇದು ಇಡೀ ಸ್ಪೇನ್ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ನೂರಾರು ಕಮಾನುಗಳು, ಸುಂದರ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತು ಒಂದು ಕಪ್ ಕಾಫಿ ಹೀರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರ ನಗು, ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ ನಿಮ್ಮ ಮನಸನ್ನು ನಿರಾಳವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚೌಕವು ಸಾಲಮಾಂಕಾದ ಹೃದಯ ಬಡಿತದಂತಿದ್ದು, ನಗರದ ಎಲ್ಲ ದಾರಿಗಳೂ ಕೊನೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತವೆ.
ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಥೆಡ್ರಲ್ (ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳು) ಒಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ನಿಂತು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋಥಿಕ್, ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟೆರೆಸ್ಕ್ ಶೈಲಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ನವೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಐಸ್ಕ್ರೀಮ್ ತಿನ್ನುವ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಜತೆಗೆ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಬೆರೆತ ಬಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಂದಹಾಸ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಲಮಾಂಕಾದ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ಅಡಗಿರುವುದು ಅದರ ದಿನನಿತ್ಯದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ. ಟೋರ್ಮೆಸ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ನಗರದ ನೋಟವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವ. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಗಿಜಿಗುಡುವ ಕೆಫೆಗಳು, ಸಣ್ಣ ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಗಿಟಾರ್ನ ನಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಜಾಮೊನ್ ಇಬೆರಿಕೊ’ (ಹ್ಯಾಮ್) ಮುಂತಾದ ರುಚಿಕರವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಪಾಸುಗಳ (Tapas) ಸವಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಸಿಗನನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಯುವಜನರ ಲವಲವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಪ್ರಶಾಂತತೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೇಳೈಸಿದೆ.
ಸಾಲಮಾಂಕಾ ಕೇವಲ ನೋಡುವ ಜಾಗವಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬೇಕಾದ ಊರು. ಅಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಆಳ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಘನತೆ, ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಆತ್ಮೀಯ ಆತಿಥ್ಯ ಮನಸಿಗೆ ಅಪಾರ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಈ ಚಿನ್ನದ ನಗರಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ, ಅದರ ಆಕರ್ಷಕ ಸಂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳ ನೆನಪು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕನಸಿನಂತೆ ಜತೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
**
ಬೇರ್ ವಿತ್ ಮಿ
ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದೇ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಓದು. ಅಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಮೌನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೇ ಬಣ್ಣ ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಿಸುಗುಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಸಿಯ ಗೀರುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದಿನದಿನವೂ ಬದಲಾಗುವ ಮ್ಯೂರಲ್ಗಳು, ಸ್ಟೆನ್ಸಿಲ್ಗಳ ತನಕ ಇಡೀ ಊರೇ ಚಾವಣಿಯಿಲ್ಲದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಂತೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂಥ ಬೆರಗಿನ ನಡುವೆ, ಯಾರೂ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನೋಡದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಟ್ಟನೆ ಬೀಳದಂತೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಒಂದು ಜೀವವಿದೆ. ಅದು 'ಬೇರ್ ವಿತ್ ಮಿ' (Bear With Me).
ಜೇಕಬ್ಸ್ ವೆಲ್ಸ್ ರಸ್ತೆಯ ಒಂದು ಅನಾಮಿಕ ಕಮಾನಿನ ಸಂದಿನಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲಿನ ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿರುವ ಆ ಪುಟ್ಟ ಕರಡಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ತಂಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. 'ಗೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಅಪ್ ಟು ಸ್ಟಫ್' ಎಂಬ ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನೇ ಮರೆಮಾಚಿಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದನೊಬ್ಬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಂದು ಕೂರಿಸಿದನಂತೆ. ಜಗತ್ತೇ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಭಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳೊಳಗೆ ಮುದುಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ಅಂಥ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಅಪರಿಚಿತರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ದಕ್ಕಲೆಂದೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಈ ಕಲಾಕೃತಿ, ಇಡೀ ಊರಿನ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮೂಕ ಸಾಂತ್ವನದಂತಿತ್ತು.
‘ಬೇರ್ ವಿತ್ ಮಿ’ ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಒಂದು ನಿಗೂಢವಾದ ಆಪ್ತತೆಯಿದೆ. ‘ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಿಸಿಕೊ, ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುವ ಧ್ವನಿಯೂ ಹೌದು, ‘ನನ್ನ ಜತೆಗೇ ಇರು’ ಎಂಬ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೌದು. ಆ ಪುಟ್ಟ ಕರಡಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಭಟವೂ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಮಹಾನಗರದ ಧಾವಂತವನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ನೋಡುತ್ತಾ ತನ್ನೊಳಗೇ ನಗುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಮುಗ್ಧ ಧ್ಯಾನಿಯ ಕಳೆಯಿದೆ. ಬದುಕಿನ ಜಂಜಾಟ ಹೊತ್ತು ಕಣ್ಣು ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿ ನಡೆಯುವ ಪಾದಚಾರಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಆ ಮೂಲೆಯನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿದರೆ, ಆ ಕರಡಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವನ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತುಂಬಿಬಿಡುತ್ತವೆ.
ಕಲೆಯ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಇರುವುದೇ ಇಂಥ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಟ್ಟು, ಕ್ಯೂ ನಿಂತು ನೋಡುವ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗಿಂತ, ಬೀದಿಯ ಯಾವುದೋ ಬಗ್ಗಿದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಇಂಥ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತ ಎನಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಲಾವಿದನ ಹೆಸರಿನ ಹಂಗಿಲ್ಲ, ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಅಪೇಕ್ಷೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಬಂದು ಹೋದವರ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಸದ್ದನ್ನಷ್ಟೇ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಮಳೆ-ಚಳಿಗೆ ಮೈಯೊಡ್ಡಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಆ ಕರಡಿ, ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ನಗರದ ಬೀದಿಬದಿಯ ಜೀವಂತ ಚೈತನ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ನ ಈ ಪುಟ್ಟ ಕರಡಿ ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲ, ಅದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಯೆ, ಕರುಣೆ. ಸಂಜೆಯ ಕತ್ತಲು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಗಿಜಿಗುಡುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಡುವೆ ಜೇಕಬ್ಸ್ ವೆಲ್ಸ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ, ಆ ಕರಡಿ ನಮ್ಮ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಹೇಳಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ - 'ಎಷ್ಟೇ ಕತ್ತಲಿದ್ದರೂ ಜತೆಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕೋಣ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಾಯೋಣ...'
ಮನುಷ್ಯನ ಒಂಟಿತನಕ್ಕೆ ನಗರಗಳು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯೇ ವಿಚಿತ್ರ. ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ತಾವಷ್ಟೇ ಏಕಾಂಗಿ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಈ ಕರಡಿ ಒಂದು ಆಶ್ರಯತಾಣ. ಜೇಬುಗಳಲ್ಲಿ ಕೈತುರುಕಿ, ಹೆಡ್ಫೋನ್ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಯುವಕನಾಗಲೀ, ಬ್ಯಾಗ್ ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳಾಗಲೀ, ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ನಾಯಿ ವಾಕಿಂಗ್ ಕರೆತರುವ ವೃದ್ಧರಾಗಲೀ—ಕ್ಷಣಕಾಲ ಅದರತ್ತ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಆ ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಯಾವುದೇ ದುಬಾರಿ ಕಲೆಯೂ ನೀಡಲಾರದಷ್ಟು ಅಪ್ಪಟವಾದುದು. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತ, ಇನ್ಯಾರೋ ಅಪರಿಚಿತರ ಒಳಗಣ್ಣಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಇಂಥ ಸಣ್ಣ ಕುರುಹುಗಳೇ ಒಂದು ನಗರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯ ಗೂಡನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ರಾತ್ರಿಯ ಮಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಬೀದಿದೀಪಗಳು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಕರಡಿಯ ನೆರಳು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಚಾಚುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಹನಿಗಳು ಅದರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಜಾರಿ ಬೀಳುವಾಗ, ಅದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ತೇವವನ್ನು ತನ್ನ ಮೈಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಗೋಜಲಿನಂತೆ ಕಂಡಾಗ, ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ನ ಈ ಸಣ್ಣ ಮೂಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ನೋಡಬೇಕು. ತನಗಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಬಯಸದೇ, ಬರಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಲೇ ನಮಗೆ ಜತೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಆ ಮೂಕಜೀವ, ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಸಣ್ಣ ಕಿಡಿಯೊಂದು ಇನ್ನೂ ಎಲ್ಲೋ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
**
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಜತೆ ಸರಸ
ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಕಾಫಿ ಕಪ್, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಹೊಟೇಲಿನ ಪ್ಲೇಟ್ಗಳ ಮುಂದೆ ಪೋಸ್ ಕೊಟ್ಟು ಫೊಟೋ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲದ ಈ ಹೋರ್ದೂರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ಲೈಫ್ಸನ್ (Hörður Kristleifsson - @h0rdur) ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಡ್ರೋನ್ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಇಣುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ! ಮೈ ಕೊರೆಯುವ ಹಿಮಗಡ್ಡೆಗಳ ನಡುವೆ, ಕುದಿಯುವ ಲಾವಾರಸದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇವನು ನಿಂತಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, 'ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಕಂಬಳಿ ಹೊದ್ದು ಮಲಗುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇಂಥ ಚಳಿ-ಬೆಂಕಿಯ ಹುಚ್ಚು ಯಾಕೆ ಬಂತಪ್ಪ?' ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅನಿಸದೆ ಇರದು.
ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶವೇ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಜಾಗ—ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಬರ್ಫ್, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ನೆಲ ಒಡೆದು ಚಿಮ್ಮುವ ಬೆಂಕಿ. ಇಂಥ ಗಂಡಾಂತರಕಾರಿ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋರ್ದೂರ್ ಹೋಗುವ ಬಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಅವನು ಸಂಜೆ ವಾಕಿಂಗ್ಗೆ ಹೋದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇವನು ಮಾತ್ರ ಬೆನ್ನಿಗೊಂದು ಬ್ಯಾಗ್, ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ರಿಮೋಟ್ ಹಿಡಿದು ಲಾವಾರಸದ ಕಡೆಗೇ ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಕುದಿಯುವ ಕೆಂಪು ಲಾವಾದ ಮೇಲೆ ಇವನ ಡ್ರೋನ್ ಎಷ್ಟು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ, ಡ್ರೋನ್ನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರಗಿ ದ್ರವವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ ಅಥವಾ ಅದ್ಭುತ ವಿಡಿಯೋ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಗಿ ಬರುತ್ತದೋ ಎಂಬ ಪೈಪೋಟಿ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ!
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆದರೆ ಸಾಕು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವುದೋ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸೈನ್ಸ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾದ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು-ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುವ ‘ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಬೆಳಕು’ (Aurora Borealis), ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ದೈತ್ಯ ಹಿಮನದಿಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಯಂತೆ ಹರಿಯುವ ಬೆಂಕಿ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಇವನು ತನ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ರೀತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ. ಇವನ ರೀಲ್ಸ್ ನೋಡಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು 'ನಾನೂ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಇಂಥದೇ ಫೊಟೋ ತೆಗೀತೀನಿ' ಎಂದು ಹೊರಟು, ಅಲ್ಲಿನ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸುವ ಗಾಳಿಗೆ ತತ್ತರಿಸಿ, ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಹಿಡಿದು ಬಂದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ!
ಇವನ ಸಾಹಸಗಳಿಗೆ ಆ ದೇವರೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಹಿಮಪರ್ವತಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುವಾಗ, ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ತಪ್ಪಿದರೂ ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಆಳಕ್ಕೆ ಜಾರುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವನು ಆರಾಮವಾಗಿ ನಿಂತು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆ್ಯಂಗಲ್ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿ ಇವನ ಜತೆ ಯಾರಾದರೂ ಟ್ರಿಪ್ ಹೋದರೆ, ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾ ಪಠಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. 'ಫೊಟೋಗ್ರಫಿ ಅಂದರೆ ಬೆಳಕಿನ ಆಟ' ಅಂತ ನಾವೆಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದರೆ, ಹೋರ್ದೂರ್ ಪಾಲಿಗೆ ಫೊಟೋಗ್ರಫಿ ಅಂದರೆ 'ಸಾವಿನ ಜತೆ ಸೆಲ್ಫಿ' ಎನ್ನುವ ಹಾಗಿದೆ.
ಹೋರ್ದೂರ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಂದಿಗೆ ಮನೆಯ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೇ ಬೆಂಕಿಯ ಮಳೆಯನ್ನೂ, ಮೈ ನಡುಗಿಸುವ ಹಿಮದ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನೂ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಖ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲೇ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ತಾಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಮಗಡ್ಡೆಯ ತಂಪನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಇವನ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಿಟಕಿ. ಜೀವದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತರುವ ಈ ನಾರ್ಡಿಕ್ ಭೂಪನಿಗೆ ನಾವಂತೂ ಒಂದು ಲೈಕ್ ಒತ್ತಿ, 'ತಮ್ಮಾ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಷಾರಾಗಿರು, ಡ್ರೋನ್ ಕರಗಿದರೆ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ನೀನು ಕರಗಿ ಹೋಗಬೇಡ' ಎಂದು ಹಾರೈಸುವುದಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ.
**
ಪತ್ನಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ವಜ್ರದ ಹಾರ, ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರು ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಸ್ಲಿಮ್ ಹೆಲು ಮಾತ್ರ, 'ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಈ ಪುಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳೆಲ್ಲ ಸಾಲದು' ಎಂದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಸೌಮಯಾ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 66,೦೦೦ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ದೈತ್ಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನೇ (Museo Soumaya) ಕಟ್ಟಿಸಿಬಿಟ್ಟ! ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪತಿಯಂದಿರು, 'ದೇವರೇ, ನಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯರು ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕಥೆ ಕೇಳದೆ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಇದು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಹೌದೋ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂದಿಳಿದ ಯಾವುದೋ ದೈತ್ಯ ಅನ್ಯಗ್ರಹ ನೌಕೆಯೋ (UFO) ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ನೇರವಾದ ಮೂಲೆಗಳಿಲ್ಲದ, ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸೊಟ್ಟಗಾಗಿ ತಿರುಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಿದ ಮೇಸ್ತ್ರಿ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಿರುಗು-ಮುರುಗಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನಾ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 16,೦೦೦ ಹೊಳೆಯುವ ಷಟ್ಕೋನಾಕೃತಿಯ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಪ್ಲೇಟ್ಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿರುವ ಈ ಕಟ್ಟಡ, ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ಹೊಳೆಯುವಾಗ ಮೀನಿನ ಮೈಮೇಲಿನ ಮಾಪಕಗಳಂತೆ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುತ್ತದೆ.
ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ, ಒಳಗಡೆ ಹೋದರೆ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಶುದ್ಧ ಕಲೆಯ ಮಹಾಪೂರ. ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿವೆ. ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿ ಆಗಸ್ಟೆ ರೋಡಿನ್ನ 'ದ ಥಿಂಕರ್' ಶಿಲ್ಪದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಶಿಲ್ಪವು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, 'ಈ ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಸ್ಲಿಮ್ ಇಷ್ಟೊಂದು ದುಡ್ಡನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ತಂದಪ್ಪ, ಅದನ್ನು ನಾನೆಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಿ?' ಎಂದು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಸ್ಲಿಮ್ ಗೆ ಈ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹದ ಹವ್ಯಾಸ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಯುರೋಪಿನ ಹರಾಜು ಕೂಗುವ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿಂಚಿ, ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ದಾಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಗಾಗ್ ಮುಂತಾದ ದಿಗ್ಗಜರ ಪೇಂಟಿಂಗ್ಗಳು ಮಾರಾಟಕ್ಕಿವೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ಸಾಕು, ಇವನ ಚೆಕ್ ಬುಕ್ ರೆಡಿಯಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರು ಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ತೂಗುಹಾಕುವಂತೆ, ಈತ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರುಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯ ಮೂಲ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಜೋಡಿಸಿಬಿಟ್ಟ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ತುರಿಕೆ ತೀರಲು ಕಲೆಗಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ!
ಈ ಇಡೀ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಮಾಷೆ ಹಾಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಯಾರೂ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪೈಸೆ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡಬೇಕಿಲ್ಲ—ಪ್ರವೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ! 'ಜಗತ್ತಿನ ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆನಂದವೇ ಬೇರೆ. ಎಸಿ ಗಾಳಿ ತಿನ್ನಲು, ವಿಚಿತ್ರ ಆಕಾರದ ಕಟ್ಟಡದ ಎದುರು ಸೆಲ್ಫಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ತಣ್ಣನೆಯ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂಡೋಪತಂಡವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಬಂದ ನೆಪದಲ್ಲೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಲೆಯೂ ಮೆದುಳಿಗೆ ಹೊಕ್ಕರೆ ಪುಣ್ಯ!
ಸೌಮಯಾ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರೀತಿ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಹಣ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಏನೆಲ್ಲ ಪವಾಡಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ. ಜಗತ್ತಿನ ಕಲೆ ಕೇವಲ ಯುರೋಪಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇರಬಾರದು, ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ದಕ್ಕಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಸ್ಲಿಮ್ ಹಠ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮೆಚ್ಚುವಂಥದ್ದು. ನೀವು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸಿಟಿಗೆ ಹೋದರೆ, ಕೇವಲ ಕಲೆ ನೋಡಲಿಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗಲು ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡಲೇಬೇಕು!