ಬುಲವಾಯೋದ ವಿಶಾಲ ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು

- ತಿರುಗಿ ಕೆಟ್ಟವರಿಲ್ಲವೋ

ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ನಾನು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತವರೂರು, ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜರ ನಗರಿ ಬುಲವಾಯೋಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಈ ನಗರ ರಾಜಧಾನಿ ಹರಾರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 450 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದೆಂದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಭವ್ಯ ಕಾಲಗರ್ಭದೊಳಗೆ ರೋಮಾಂಚಕ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದಂತೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ರಸ್ತೆಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿ, ವಾಹನಗಳ ಹಾರನ್ ಸದ್ದಿಗೆ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್‌ಗಳ ಕಿರಿಕಿರಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಬುಲವಾಯೋ ಮಾತ್ರ ರಾಜಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದಷ್ಟೂ ಮುಗಿಯದ ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದೊಂದು ರಸ್ತೆಯೂ ಶತಮಾನದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಸಿರಾಡುವ ಜೀವಂತ ಸ್ಮಾರಕಗಳು.

ಈ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳು ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಅರಮನೆಯ ಅಂಗಳದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಕೌತುಕಮಯ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಅಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಸೆಸಿಲ್ ರೋಡ್ಸ್ ಈ ಹೊಸ ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಾಗ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ, ಅಷ್ಟೇ ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ - 'ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯೂ ಎಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿರಬೇಕೆಂದರೆ, ಹದಿನಾರು ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಎಳೆಯುವ ಒಂದು ಇಡೀ ಬೃಹತ್ ಸರಕು ವ್ಯಾಗನ್ (ಗಾಡಿ) ರಸ್ತೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಾಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯು-ಟರ್ನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿರಬೇಕು.'

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 'ಚಿಕ್ಕ'ಮಗಳೂರ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಧೋರಣೆ 'ದೊಡ್ಡ'ದಾಗಬೇಕು!

ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಇಂಥ ಬೃಹತ್ ಎತ್ತಿನಗಾಡಿಗಳೇ ಏಕೈಕ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ಗಾಡಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಹದಿನಾರರಷ್ಟು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಆ ಗಾಡಿಯ ಉದ್ದವೇ ಹತ್ತಾರು ಮೀಟರ್‌ಗಳಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥ ಬಂಡಿಗಳು ನಗರದೊಳಗೆ ಬಂದು ತಿರುಗುವಾಗ ಎಲ್ಲೂ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಡೀ ಬುಲವಾಯೋ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಚಕ್ರ ಉರುಳಿ ಆ ಬೃಹತ್ ಎತ್ತಿನಗಾಡಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಸೇರಿದವು. ಆದರೆ, ಅಂದು ಎತ್ತುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಆ ವಿಚಿತ್ರ ನಿಯಮ ಇಂದು ಆಧುನಿಕ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಸವಾರರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವರವಾಗಿದೆ.

ಬುಲವಾಯೋದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸುಮ್ಮನೆ ಪಾದಚಾರಿಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು ಒಂದು ಹಿತಕರವಾದ ಅನುಭವ. ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅವಸರವಿಲ್ಲ, ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲ. ರಸ್ತೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿವೆ ಎಂದರೆ ಎರಡು ಬದಿಯಲ್ಲೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪಾರ್ಕ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಲೇನ್‌ಗಳ ವಾಹನಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು. ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ, ರಸ್ತೆಯ ಕೊನೆಯು ದೂರದ ದಿಗಂತವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ರಸ್ತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುವುದು ಅವುಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿರುವ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಭವ್ಯವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ತಮ್ಮ ಎತ್ತರದ ಕಮಾನುಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗತಕಾಲದ ವೈಭವವನ್ನು ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ತರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಳೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಕಲಾವಿದರು ತರಹೇವಾರಿ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಮರದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ರಸ್ತೆಯ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಮೌನವಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಲೆಯ ಜೀವಂತಿಕೆ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಬುಲವಾಯೋ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ನೆಟ್ಟಿರುವ ಸಾವಿರಾರು 'ಜಾಕರಂಡಾ' ಮರಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಹೂ ಬಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳೇ ಕಾಣದಂತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಅರಳುವ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಈ ಹೂವುಗಳು ಇಡೀ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂಜಾನೆಯ ತಂಗಾಳಿಗೆ ಉದುರಿ ಬೀಳುವ ನೇರಳೆ ಹೂವುಗಳು ಕಪ್ಪು ಡಾಂಬರು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ರಂಗೋಲಿಯಂತೆ, ನವಿರಾದ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ರಸ್ತೆಯ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ, ಇಡೀ ನಗರಕ್ಕೆ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಯನ್ನು ಉಡಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವ ಆ ದೃಶ್ಯ ಯಾವುದೇ ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ನಿಲುಕದ್ದು.

ಬುಲವಾಯೋದ ರಸ್ತೆಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತತೆ. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ರಾಜಕೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಹರಾರೆ ಗಿಜಿಗುಡುವ ಜನಸಂದಣಿ ಮತ್ತು ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ, ಬುಲವಾಯೋ ಮಾತ್ರ ನಿರಾಳತೆಯ ಪರ್ಯಾಯ ಪದದಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳಷ್ಟೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಹೃದಯದವರು. ಅಪರಿಚಿತರನ್ನು ಕಂಡರೂ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಅವರ ಸೌಜನ್ಯ, ಅಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಪ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಸ್ತೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಫೆಗಳು, ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಗಳು ಜೀವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜನರು ವಿಶಾಲವಾದ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಹಾಕಿರುವ ಮೇಜುಗಳ ಸುತ್ತ ಕುಳಿತು, ಕಾಫಿ ಹೀರುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವ ದೃಶ್ಯ ಯುರೋಪಿನ ಯಾವುದೋ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವಾಸಿಗನಿಗೂ ದಾರಿ ತಪ್ಪುವ ಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಿಡ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ರಸ್ತೆಗಳು ಇಡೀ ನಗರದ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿಸಿವೆ. ಈ ರಸ್ತೆಗಳು ಕೇವಲ ನಗರದೊಳಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲ; ಇವು ನಮ್ಮನ್ನು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಮಾಟೊಬೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ'ದತ್ತ, ಕಲ್ಲಿನ ಯುಗದ ಗುಹಾಚಿತ್ರಗಳತ್ತ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲುಗಳು ಕೂಡ ಹೌದು.

ಬುಲವಾಯೋ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲು, ಮರಳು ಮತ್ತು ಡಾಂಬರಿನ ಮಿಶ್ರಣವಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಎತ್ತುಗಳ ಗಾಡಿಯ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ, ಅವುಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ನೆನಪುಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರಳೆ ಹೂವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಲೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕದ ಮುಕ್ತ, ಉದಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಾಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಸ್ಪರ್ಶವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಇರಬೇಕು, ಒಮ್ಮೆ ಬುಲವಾಯೋದ ವಿಶಾಲ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡಿದವರು, ಆ ರಸ್ತೆಗಳ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಾನು ಆ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡಿದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಈಗಲೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ರಸ್ತೆಗಳು ಇಷ್ಟು ಅಗಲ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸದಾ ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.

**

ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್

ನಾನು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ‘ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್’ಗೆ ಹೋಗದೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾನಗರಗಳ ರಸ್ತೆಗಳೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರ ಒಳಗಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಸುವ, ಹಳೇ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವ ಜೀವಂತ ಆಕೃತಿಗಳು ಎಂದು ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ನನಗೆ ಅನಿಸಿದೆ. ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್ ಈ ಮಾತನ್ನು ಪದೇಪದೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಅಂಥದ್ದೇ ಒಂದು ರಸ್ತೆ.

ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್ ಎಂದರೆ ಅದು ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಹಾಸಾಗರ. ಇಲ್ಲಿನ ಸೆಕೆಂಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳ ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ, ಬದುಕು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಶ್ಚಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಕಪಾಟುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹಳೆಯ ಕಾಗದದ ವಾಸನೆ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ಲಂಡನ್‌ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಉಸಿರಾಡಿದಂತೆ! ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಮರೆಯುವ, ಕಳೆದುಹೋದ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಆ ಕಾತರವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದು ಲಂಡನ್ ಪ್ರವಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಕ್ಷಣ ಎಂದು ನನಗೆ ಪ್ರತಿ ಸಲ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ 'ಫೊಯ್ಲ್ಸ್'ನಂಥ ದೈತ್ಯ ಪುಸ್ತಕದ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಗಲ್ಲಿಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಮುರುಕು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಜನ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ತಮ್ಮದೇ ಕಳೆದುಹೋದ ಬಾಲ್ಯವನ್ನೋ, ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ಹಳೇ ಪ್ರೇಮದ ನೆನಪನ್ನೋ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾರೋ ಅಪರಿಚಿತರು ಪುಟದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ಬರೆದ ಸಾಲುಗಳು, ಒಣಗಿದ ಗುಲಾಬಿ ದಳಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹಳೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಒಳಗೆ ಅಡಗಿರುತ್ತವೆ. ಯಾರೋ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ನೆನಪಿನ ಬುತ್ತಿಯನ್ನು ಮಗದೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಿಚ್ಚಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೆಲೆನ್ ಹ್ಯಾನ್ಫ್ ಬರೆದ '84, Charing Cross Road' ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕ. ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಲೆನ್, ಲಂಡನ್‌ನ ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 'ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕೋ' ಎಂಬ ಹಳೇ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಪ್ರೇಲ್ ಎಂಬಾತನಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೇ, ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ, ಇಬ್ಬರು ಅಪರಿಚಿತರ ನಡುವಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸ್ನೇಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಎಂದಿಗೂ ಮುಖಾಮುಖಿ ಭೇಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವತ್ತಿಗೂ ಆ 84ನೆಯ ನಂಬರಿನ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂದೆ ನಿಂತರೆ, ಆ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾತರ, ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಯುವಿಕೆಯ ತೇವ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್ ರಸ್ತೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಲೆಸ್ಟರ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್' ಮತ್ತು ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು ಉರಿಯತೊಡಗಿದಾಗ ರಸ್ತೆಯ ರಂಗು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲೋ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸುವ ಬೀದಿ ಕಲಾವಿದ, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಕೆಫೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕಾಫಿಯ ಘಮ, ಥಿಯೇಟರ್‌ ನಾಟಕ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಧಾವಿಸುವ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಜನಸಂದಣಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸಿನಿಮಾದ ದೃಶ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಯಾರ ಪರಿಚಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆದಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಚಳಿ ಗಾಳಿಗೆ ಮಫ್ಲರ್ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ಹಳೇ ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿದು, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಕುತೂಹಲ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಾದಚಾರಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆಯೊಂದರ ನಾಯಕನೇ!

ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕಿನ ಜಂಜಾಟಗಳ ನಡುವೆ ಕಳೆದುಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಮೂಲಕವೇ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮರಳಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರೇಮಿಯ ಒಳಗಿನ ನಿರಂತರ ಹಂಬಲ.

**

ಗೋಟಾ ಕೆನಾಲ್

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರು, ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲೂ ಹಸಿರಿನ ಹೊದಿಕೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಾರುವ ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಆಕಾಶದ ನಡುವೆ ಸಾಗುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಜಲಪಯಣ—ಇದು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಗೋಟಾ ಕೆನಾಲ್’ ನೀಡುವ ರೋಮಾಂಚಕ ಅನುಭವ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಕೆನಾಲ್ ಟ್ರಿಪ್ ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಅಂತಾರೆ. ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಈ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜಲದಾರಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುವ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಸ್ಮಯ.

ಗೋಟಾ ಕೆನಾಲ್ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಗೊಥೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೃಹತ್ 'ವೇನರ್ನ್' (Lake Vänern) ಸರೋವರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಜಲಮಾರ್ಗ, ದೇಶದ ಭೂಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಈ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಗೆ ಜಲಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಬಹುದು! ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಈ ಕಾಲುವೆಯ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೌಶಲ. ವಿಭಿನ್ನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಈ ಕಾಲುವೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ 58 ಜಲಬಂಧಗಳನ್ನು (Locks) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಡಗು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಡೆಕ್ (Deck) ಮೇಲೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಾಡಿಕೆ. ಹಡಗಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಈ ದೈತ್ಯ ಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಡಗನ್ನು ಸಣ್ಣ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ತಿರುಗಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ಣುತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೌಂದರ್ಯ. ಇದು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಶ್ರಮದ ಅಪೂರ್ವ ಸಮ್ಮಿಲನ.

ಗೋಟಾ ಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ಹಡಗುಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ನಿಮ್ಮ ಬಿಡುವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀವು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲುವೆ ವಿಹಾರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಡೀ ಒಂದು ವಾರದ ಸುದೀರ್ಘ ಜಲಪಯಣದ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಒಳನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರಿಯಬಹುದು. ಹಡಗಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಅನುಭವ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು.

ನೀವು ಕೇವಲ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಬದುಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರೆ ಗೋಟಾ ಕೆನಾಲ್ ನಿಮಗಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಸಾಹಸವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಕೆನೋ ಅಥವಾ ಕಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದು, ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕೈಯಿಂದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಾ ಕಾಲುವೆಯ ಶಾಂತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಬಹುದು. ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ, ನೀರಿನ ಮೃದುವಾದ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮದೇ ಲಯಬದ್ಧ ಚಲನೆ—ಇವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಗೋಟಾ ಕೆನಾಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಜೀವನಾಡಿ. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಜಂಜಾಟಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು, ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನೂ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಜಲಸ್ವರ್ಗವಿದು.

**

ಈ ಊರಿನ ಹೆಸರು ಫಕಿಂಗ್

ನಾನು ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜರ್ಮನಿಯ ಗಡಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ನಗರವಾದ ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 30 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ, ಹೆಸರು ಹೇಳುವಾಗ ತೀರಾ ಮುಜುಗರಪಡುವ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ದೇಶದ ಬ್ರೌನೌ ಆಮ್ ಇನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ವಿಚಿತ್ರ ಊರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಊರಿನ ಹೆಸರೂ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಆ ಪದಕ್ಕೂ, ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದಾಗಿಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ತಮಾಷೆಯ ಮತ್ತು ಮುಜುಗರದ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಯುಗ ಶುರುವಾದ ಮೇಲಂತೂ ಈ ಊರಿನ ಫಜೀತಿ ಮಿತಿಮೀರಿತು. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೇವಲ ಆ ಊರಿನ ಹೆಸರು ಬರೆದಿರುವ ಬೋರ್ಡ್ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪೋಸ್ ಕೊಡುತ್ತಾ ಫೊಟೋ, ಸೆಲ್ಫೀ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮುಗಿಬೀಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ ಅಶ್ಲೀಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳು ಆ ಭಾರಿ ತೂಕದ ಸೈನ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನೇ ಕದ್ದು ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು! ಇದರಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯು ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕದಿಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.

ಅಂದ ಹಾಗೆ ಆ ಊರಿನ ಹೆಸರು - 'ಫಕಿಂಗ್' (Fucking)!

ಮುಜುಗರ ತಾಳಲಾರದೇ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಒತ್ತಡದಿಂದ, ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಈ ಊರಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಫಗಿಂಗ್ (Fugging)) ಎಂದು ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.