ಹೋಗದ ಊರಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಹೆಸರು: ಅಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ ಭಾವಗಳ ಉಸಿರು

ತಿರುಗಿ ಕೆಟ್ಟವರಿಲ್ಲವೋ!

ನಾನು ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಗೆ ಹೋದಾಗ, ನಮ್ಮ ಗೈಡ್ ಅಲ್ಲಿನ ಉದ್ದನೆಯ ಹೆಸರಿನ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಆತ ಆ ಊರಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ, ನನಗೆ ತಕ್ಷಣ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಆ ಹೆಸರು ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದೊಂದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯಂತಿತ್ತು. ಅಕ್ಷರಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಓದಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಬರಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಂಡೆ.

ಅಂದ ಹಾಗೆ ಆ ಊರಿನ ಹೆಸರು - Tweebuffelsmeteenskootmorsdoodgeskietfontein. ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಂದು ಸಾಹಸ. ಅಕ್ಷರಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಕೈಹಿಡಿದು ನಿಂತ ಸಾಲಿನಂತೆ ಕಂಡರೂ, ನಾಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅವು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರು ಕೇಳಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯಂತೆಯೇ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ನಲವತ್ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳ ಈ ಬೃಹತ್ ಹೆಸರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಗುರುತಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಸೊಗಡಿನ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹೋಗದೇ, ನಮ್ಮನ್ನೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕು!

ಅಂದ ಹಾಗೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ— 'ಒಂದೇ ಒಂದು ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಎರಡು ಎಮ್ಮೆಗಳು ಸತ್ತು ಬಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಂಜಿ' ಎಂದು! (Two buffaloes shot dead with one shot spring).

ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್ ಭಾಷೆಯು ಜರ್ಮನ್ ಅಥವಾ ಡಚ್ ಭಾಷೆಗಳಂತೆ 'ಅಂಟು-ಪದ' (Agglutinative) ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಪದವನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ಭಾಷೆಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರನೊಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಹೊಡೆದ ಒಂದೇ ಗುಂಡು ಎರಡು ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತಂತೆ. ಆ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯೂ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಜನ ಆ ಇಡೀ ದೃಶ್ಯವನ್ನೇ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರನ್ನಾಗಿ ಅಂಟಿಸಿಬಿಟ್ಟರು.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ ‘ಆಂಟನ್ ಗೂಸೆನ್’ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿತು. ಅತಿ ಉದ್ದದ ಹೆಸರಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಸ್ಥಳದ ನಾಮಫಲಕದ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಫೊಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಹೆಸರಿರುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಉದ್ದನೆಯ ಹೆಸರಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್ ಭಾಷೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ‘ಗಂಟಲಿನ ಧ್ವನಿ’ (Guttural sound) ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಷಾ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಥ ಹೆಸರುಗಳು ಭಾಷೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಉತ್ತರ ಕೇಪ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲಿನ ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರು - Putsonderwater (ಪುಟ್‌ಸೊಂಡರ್‌ವಾಟರ್). ಇದರ ಅರ್ಥ ‘ನೀರೇ ಇಲ್ಲದ ಬಾವಿ’.

ನಕ್ಷೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಹೌದಾದರೂ, ಅದರ ಆ ನಿಗೂಢ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಗಿನ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅಕ್ಷರಗಳು ಅರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಆ ಹೆಸರಿನ ಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೆರಗು ನಮಗೆ ಜೀವನದ ಹೊಸ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆ ಊರು ನಮಗೆ ಸಿಗದೇ ಹೋದರೂ, ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಆ ಅಕ್ಷರಜಾಲ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸದ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ನೆನಪಿನಂತೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

**

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾನೂನುಗಳು

ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಐಫೆಲ್ ಟವರ್ ಅಥವಾ ರು ಡು ಬಾಕ್ (Rue du Bac) ಬೀದಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಕೇಳಲು ಬಹಳ ವಿಚಿತ್ರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಸ್ಯಮಯ. ಅಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು.

ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು! (Posthumous Marriage). ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತೀರಿಹೋದ ನಂತರವೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿವೆ. ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿದ್ದನೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು. ಸ್ವತಃ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಈ ಮದುವೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೆಯ ನಿಯಮ - ಶಾಲಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಕೆಚಪ್' ನಿಷೇಧ! ಹೌದು, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಮನಬಂದಂತೆ ಕೆಚಪ್ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲ ರುಚಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಮರೆಯಬಾರದು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ನಿಯಮ ತರಲಾಗಿದೆ. ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 'ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈಸ್' ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೆಚಪ್ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಯಿದೆ.

ಮೂರನೆಯದು, ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ 'ಫ್ರೆಂಚ್' ಹಾಡುಗಳೇ ಇರಬೇಕು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಲ್ಲಿನ ಸರಕಾರ ಒಂದು ನಿಯಮ ಮಾಡಿದೆ. ಅದರಂತೆ, ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ.40 ರಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಕ್ರಮ.

ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಆಹಾರವನ್ನು ಎಸೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗದ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನಾಂಕ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಆಹಾರ ಪೋಲು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದು ಜಗತ್ತಿಗೇ ಮಾದರಿಯಾದ ನಿಯಮ.

ಐದನೆಯದು, ಈಜುಕೊಳದಲ್ಲಿ 'ಲೂಸ್' ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ನಿಷೇಧ! ನೀವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಸಡಿಲವಾದ ಬರ್ಮುಡಾ ಅಥವಾ ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಧರಿಸಿ ಇಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಪುರುಷರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ 'ಸ್ಪೀಡೋ' (Speedo) ಮಾದರಿಯ ಸ್ವಿಮ್‌ವೇರ್ ಧರಿಸಬೇಕು. ಇದು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ (Hygiene) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ನಿಯಮ.

ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಸಂಗಾತಿ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ 'ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ಯಾಂಟ್ ಧರಿಸಬಾರದು' ಎಂಬ ನಿಯಮವಿತ್ತು! ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದು 2013ರಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ನೀವು ನಂಬಲೇಬೇಕು.

**

ಬರ್ಲಿನ್ ವಾಲ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್

ಕೆಲವು ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋದರೆ ವಿಚಿತ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳು (ಸಿಂಡ್ರೋಮ್) ಬಾಧಿಸುವುದುಂಟು. ನಾನು ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ತನಕ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ನನಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು 'ಬರ್ಲಿನ್ ವಾಲ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್'.

ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆ ಕೇವಲ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಮೆಂಟ್‌ನ ಗೋಡೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ, ದಮನದ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ಭೀಕರ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. 1961ರಿಂದ 1989ರವರೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಈ ಗೋಡೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಮಾನಸಿಕ ತಲ್ಲಣವನ್ನೇ 'ಬರ್ಲಿನ್ ವಾಲ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಬರ್ಲಿನ್ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಬರ್ಲಿನ್‌ನ ಜನರಿಗೆ, ಈ ಗೋಡೆ ತಾವು ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಕಟ್ ಆಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸದಾ ಕಾಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದಿನವೂ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಕಾಣುವ ಆ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆ, ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಮತ್ತು ಸದಾ ಪಹರೆ ಕಾಯುವ ಸೈನಿಕರು ಜನರಲ್ಲಿ ತಾವೊಂದು 'ತೆರೆದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ' ಇದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.

1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯ ಮನೋವೈದ್ಯರಾದ ಡಯಟ್ಫ್ರೈಡ್ ಮುಲ್ಲರ್-ಹೆಗ್ಮನ್ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ, ಕ್ಲೌಸ್ಟ್ರೋಫೋಬಿಯಾ (ಬಂಧನದ ಭಯ). ಗೋಡೆಯ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಹೊರಬರಲು ದಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದವರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಗೋಡೆಯ ಆಚೆಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನೋವು ಇವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಗೋಡೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅನೇಕರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ 'ಸಂಶಯದ ವಾತಾವರಣ' ಇತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಸ್ಟಾಸಿ' ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಗೋಡೆಯ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುವವರು ಯಾರಾದರೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಸೈನಿಕರು ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಸದಾ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜನರಲ್ಲಿ, 'ಯಾರೋ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ', 'ಗೋಡೆಗಳಿಗೂ ಕಿವಿಯಿದೆ', 'ನನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರೇ ನನಗೆ ವೈರಿಗಳಾಗಬಹುದು' ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಭಯ ಮನೆಮಾಡಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರಂತರ ಕಣ್ಗಾವಲು ಜನರ ಸಹಜ ವರ್ತನೆಯನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು.

ಈ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದವರ ಕನಸುಗಳಲ್ಲೂ ಗೋಡೆಯೇ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ತಾವು ಗೋಡೆ ಹಾರಲು ಹೋಗಿ ಸೈನಿಕರ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಗೋಡೆ ತನ್ನತ್ತಲೇ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವಂಥ ಭಯಾನಕ ಕನಸುಗಳು ಜನರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಕೇವಲ ಮಾನಸಿಕವಲ್ಲದೇ ದೈಹಿಕವಾಗಿಯೂ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

1989 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಜಗತ್ತೇ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಈ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಆಘಾತದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭೌತಿಕ ಗೋಡೆ ಹೋದರೂ, ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ಕಾಣದ ಗೋಡೆ' ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಸಿಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೇ ಅನೇಕರು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಇದನ್ನು ಇಂದು 'ಆಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ' (Ostalgie) ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯ ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಾಮೋಹದ ರೂಪದಲ್ಲೂ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬರ್ಲಿನ್ ವಾಲ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಎಂಬುದು ಮಾನವನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ತಡೆದಾಗ ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವು ಹೇಗೆ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷಿ. ಕಲ್ಲು-ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮನಸಿನ ಒಳಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಭಯದ ಗೋಡೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

**

ಫಲಕದಲ್ಲಿ ವಿನೋದ

ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಹಿಮಚ್ಛಾದಿತ ಪರ್ವತಗಳು, ಹಸಿರು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಶಿಸ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಫಲಕಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಂದಹಾಸ ಮೂಡಿಸುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.

ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಕೆರೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಫಲಕವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಥ ಕಡೆ ‘ಈಜಬೇಡಿ’ ಅಥವಾ ‘ಕಸ ಹಾಕಬೇಡಿ’ ಎಂಬ ಫಲಕಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಬರಹವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ - ‘ದಯವಿಟ್ಟು ಹಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾದ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಅವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ!’ (Please do not argue with the cows. They are always right!)

ಈ ಫಲಕದ ಹಿಂದಿನ ಮರ್ಮವೇನು?

ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇದೆ. ಅವುಗಳು ಬೆಟ್ಟದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ನೀವು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಹಸು ಅಡ್ಡ ಬಂದರೆ, ನೀವು ಕಾಯಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅದು ನಿಮಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಸುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಫೊಟೋ ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ದಾರಿಯಿಂದ ಓಡಿಸಲು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 'ವೈರಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'ಯಲ್ಲಿ ನಲುಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣಗಳು

ಇದನ್ನು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲು ಈ ಫಲಕವನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹಸುಗಳು ನೋಡಲು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ತಂಟೆಗೆ ಹೋಗಬೇಡಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಫಲಕವನ್ನು ನೋಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗರೂ ಒಮ್ಮೆ ನಗದೇ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜನರು ಈ ಫಲಕದ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಇದು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜನರ ಒಣ ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ತಮಾಷೆಗಳು ಪ್ರಯಾಣದ ಸುಸ್ತನ್ನು ಮರೆಸಿ, ಮನಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡಲಿ ಎಂಬುದು ಸಹ ಈ ಫಲಕ ಬರಹದ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ. ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವೋ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಸೊಗಸು.