ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ!

- ಹರ್ಷಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ಪುಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕದ ಇತಿಹಾಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ವೀಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ 1967ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 20ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನಿವಾಸಿಗಳು ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಏಕಿಲ್ಲ? ಕಾರಣವೇನು ಗೊತ್ತೇ?

ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ಷಿಯಾ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನ)

ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಬೈಬಲ್‌ನ ನೆಹೆಮ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ದೊರೆ ಅರ್ಟಾಕ್ಸೆರ್ಕ್ಸೆಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಗಡಿ ದಾಟಲು ನೆರೆಯ ಪ್ರಾಂತಗಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರ ನೀಡಿದ್ದನು.

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುರೋಪ್

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ರಾಜರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರಿಗಳಿಗೆ ನಗರದ ಗೇಟುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ದಾಟಲು ಅನುಮತಿ ಪತ್ರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯ ʼಪಾಸರ್ʼ ಮತ್ತು ʼಪೋರ್ಟʼ ಪದಗಳಿಂದ 'ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌' ಎಂಬ ಹೆಸರು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರ

19ನೆಯ ಮತ್ತು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಜನರು ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು

ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1920ರಲ್ಲಿ 'ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್' ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಗಾತ್ರ, ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು.

ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಇ-ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್ ಹಾಗೂ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಡೇಟಾ ಹೊಂದಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ನಕಲಿ ದಾಖಲೆ ತಡೆದು ತ್ವರಿತ ಗಡಿ ತಪಾಸಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು

ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ 1967ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 20ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನಿವಾಸಿಗಳು ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಪೌರತ್ವದ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕನಿಷ್ಠ 6 ತಿಂಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವ ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಗಡುವು ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಅದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್ ಹಾಗೂ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಡೇಟಾ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವು ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗಡಿ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

ಲೇಖಕರು: ಪತ್ರಕರ್ತೆ