ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಶೂ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ : ಕಲೆಯಾಗಿ ಅರಳಿದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು

ಇಮೆಲ್ಡಾ ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಸಾವಿರಾರು ಜೋಡಿ ಚಪ್ಪಲಿಗಳ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ತಾಣ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾನು ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಹೋಗದೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನೂರಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದರೂ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ರಾಜಧಾನಿ ಮನಿಲಾಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗಲೇ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇದ್ದಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು.

ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ!

ಹೌದು, ಮನಿಲಾದಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪಲಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವೆನಿಸುವ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಿದೆ. ಮನಿಲಾಕ್ಕೆ ಹೋದವರೆಲ್ಲ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆಂದೆನಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಮನಿಲಾದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ತಾಸು ರಸ್ತೆ ಪ್ರಯಾಣದಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಹೋಗಬೇಕು. ಅನೇಕರಿಗೆ ಚಪ್ಪಲಿಯಲ್ಲೇನು ಮಹಾ ಎಂದೆನಿಸಬಹುದು. ಅಂಥವರು ಚಪ್ಪಲಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇರುವ ಮರಿಕಿನಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:ಗೋಡೆಗಳೇ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿರುವ ಲೀಡೆನ್ ನಗರದಲ್ಲೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾವ್ಯಯಾನ

‘ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಶೂ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಮರಿಕಿನಾ, ತನ್ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಾರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಕೇವಲ ಚಪ್ಪಲಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 1998ರಲ್ಲಿ ಮರಿಕಿನಾ ಶೂ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ್ನು ಮರಿಕಿನಾ ನಗರಸಭೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಮರಿಕಿನಾದಲ್ಲಿ ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸುವುದು. ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆಯು ಒಂದು ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯ. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇರುವ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ; ಇದು ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಿಬರೇಷನ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಆಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಗೋದಾಮಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ಜೋಡಿ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಹೆಸರೇ ಇಮೆಲ್ಡಾ ಮಾರ್ಕೋಸ್. ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾದ ಇಮೆಲ್ಡಾ ಅವರಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಶೂ ಹುಚ್ಚು. ಅವರು ಶೂಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲೆಂದು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಶೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವರು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಶೂಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಶೂ ಸಂಗ್ರಹ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿ ಶೂಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ. ಅವರು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶೂಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಧರಿಸಿದ್ದವುಗಳಾಗಿವೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಲಂಕಾರದ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇವು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯ. 1986ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಕುಟುಂಬವು ದೇಶ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದಾಗ, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೋಡಿ ದುಬಾರಿ ಶೂಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಆ ಸಂಗ್ರಹದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂದು ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇಮೆಲ್ಡಾ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವೈಭವೋಪೇತ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಒಳಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಮಗೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೋಡಿ, ಇಮೆಲ್ಡಾ ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಅವರ ಶೂ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಫೆರಗಾಮೊ, ಗಿವಿಂಚಿ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಡಿಯರ್, ಪ್ರಾಡ, ಲೂಯಿ ವಿಟಾನ್ ಮತ್ತು ಶನೆಲ್‌ನಂಥ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಐಷಾರಾಮಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ಶೂಗಳು ಚಿನ್ನದ ಲೇಪನ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವಜ್ರ, ಹವಳ, ಮುತ್ತು-ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಶೂ ಸಹ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಡಿಯೂ ಒಬ್ಬ ರಾಣಿಯ ಅದ್ಭುತ ಖಯಾಲಿ ಮತ್ತು ವೈಭೋಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕೇವಲ ಅಂದವಲ್ಲದೇ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೂಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ವಿಸ್ಮಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಪತನದ ನಂತರ, ಇಮೆಲ್ಡಾ ಅವರ ಕೆಲವು ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ಸರಕಾರವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಚಪ್ಪಲಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮರಿಕಿನಾ ನಗರಸಭೆಯು ಈ ಚಪ್ಪಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಈ ಸಂಗ್ರಹವು ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಪ್ಪಲಿಗಳು ಇಮೆಲ್ಡಾ ಅವರ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಡಿ ಚಪ್ಪಲಿಯೂ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮೂಲದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕೇವಲ ಇಮೆಲ್ಡಾ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಎರಡನೇ ಭಾಗವು ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ಶ್ರೀಮಂತ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಖ್ಯಾತನಾಮರು, ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳು, ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರಿಗಳು ಬಳಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಆ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅವರ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಒಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಸರಳ ಬೂಟುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಯರ ಶೂಗಳವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಉಂಟು.

ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಶೂ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳೂ ಇವೆ. ವಿದೇಶಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತಯಾರಾದ ಶೂಗಳು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದು ಫಿಲಿಪಿನೋ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮರದ ನಿರ್ಮಿತ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ನಮಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಶೂಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರುವ ರೀತಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹಿತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶೂ ಜೋಡಿಯ ಕೆಳಗೆ ಅದು ಯಾರದ್ದು ಮತ್ತು ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಏನು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಗದ್ದಲದ ಮನಿಲಾ ನಗರದ ನಡುವೆ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಒಂದು ಶಾಂತವಾದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವರ್ಧಕ ತಾಣದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಶೂಗಳು. ಕೆಲವು ಶೂಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗಿಂತ ಎತ್ತರದವು. ನಾಲ್ಕು ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಎತ್ತರದ ಶೂಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಬಹುದು. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಫೊಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕರಕುಶಲ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಕಲೆಯಾಗಿಯೂ ಹೇಗೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಇಮೆಲ್ಡಾ ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಅವರ ಶೂಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವ ಅನೇಕರು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ - ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಶೂಗಳು ಬೇಕೇ? ಆದರೆ ಇಮೆಲ್ಡಾ ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ್ದರು - ‘ನನ್ನ ಶೂ ಸಂಗ್ರಹವು ಕೇವಲ ವ್ಯಸನವಲ್ಲ, ಅದು ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಶೂ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನಾನು ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲ’ ಎಂದು. ಇದು ಎಷ್ಟು ನಿಜವೋ ಸುಳ್ಳೋ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿರಲಿ, ಅವರ ಈ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಮರಕಿನಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಆ 'ಸಾವಿರಾರು ಶೂ’ಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಥೆ ಕೇಳಿಲ್ಲದವರ ಅಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಶೂಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಜಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಚರ್ಮದ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹೊಲಿಗೆಯ ಮಾದರಿಯವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ಜಾಗತೀಕರಣದ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗದ ಚೀನೀ ಶೂಗಳ ಹಾವಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಮರಕಿನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಶೂ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶೂಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಜತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೂ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಜಾಗವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಇದು ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ತಾಣ. ಅದ್ದೂರಿತನ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು, ರಾಜಕೀಯ ಪಲ್ಲಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಶೂಗಳ ಮೌನ ಮಾತುಗಳು ನಮಗೆ ದೇಶವೊಂದರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಮರಿಕಿನಾ ಶೂ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕೇವಲ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ, ಅದು ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಜನರ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಭಾಗ. ಸೋಲಿನ ಕಥೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಭ್ರಮದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯ ಗುರುತೂ ಇಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಜೋಡಿ ಶೂ ಹೇಗೆ ಒಂದು ನಗರದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಶೂ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹ್ಯಾಂಡ್-ಮೇಡ್ (ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ) ಶೂಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಶೂಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹಿಂದಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗದೆ ಒಂದು ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯು ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮನಿಲಾದ ನೆನಪನ್ನು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಗೋದಾಮು ಇಂದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿ. ಇತಿಹಾಸದ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಕಲೆಯು ಹೇಗೆ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕಟ್ಟಡವೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಒಂದು ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಬಳಸುವ ಚಪ್ಪಲಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ನೋಡುವುದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ. ಇದು ಆ ದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ—ವಸ್ತುವೊಂದು ಕೇವಲ ಬಳಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಅದು ಹೇಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು. ಸಾವಿರಾರು ಜೋಡಿ ಶೂಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಆ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವರ ಪಾದಗಳ ಜತೆ, ಆ ಶೂಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಸಾವಿರಾರು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೈಗಳು. ಅವರ ಬೆವರು ಮತ್ತು ಕಲೆ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಮರಿಕಿನಾ ಶೂ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಎಂದರೆ ಒಂದು ದೇಶದ ಏಳುಬೀಳುಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದಿದಂತೆ. ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಗಳು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕುಶಲತೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆ ಸಾವಿರಾರು ಶೂಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ನಾವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ತಾಣ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ‘ಅಧಿಕಾರದ ದುರಹಂಕಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನ’ ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನು ‘ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ದಾಖಲೆ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸವೇ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಮರಿಕಿನಾ ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯರು ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ 'ಅಭಿಮಾನದ ಸಂಕೇತ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗನಾದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆರಗಾಗಲೇಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಯೇ ಇಮೆಲ್ಡಾ ಅವರು ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಾಯಕರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿವೆ.

ಮರಿಕಿನಾ ಶೂ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಜೀವನ ದರ್ಶನ. ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳು, ಕಲೆ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಸಮ್ಮಿಲನ ಈ ತಾಣ. ನೀವು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬರುವಾಗ ಕೇವಲ ಶೂಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ‘ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಅಳಿಸಿಹೋದರೂ, ಆ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು ಇತಿಹಾಸವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ’ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಮೂಡಿಸಿರುತ್ತವೆ.

* ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಶೂಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಚರ್ಮದ ವಸ್ತುಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೆಡದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನೂರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಹಳೆಯ ಶೂಗಳನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಹೊಳಪು ಮಾಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಯಕ ಇಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಶೂ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. 1960ರ ದಶಕದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು 80ರ ದಶಕದ ಅಬ್ಬರದ ಫ್ಯಾಷನ್‌ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನೀವು ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಅಥವಾ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಡಿಯೂ ನಿಮಗೆ ಒಂದೊಂದು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

* ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವಾಸದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಕಲೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ‘ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಕೈಕಸುಬು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ’ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಈ ತಾಣವು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವೂ ಹೌದು.