ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಎನ್ಎಸ್ಒ
ದೇಶದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿರುವುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಕಚೇರಿ (NSO), ಕೇಂದ್ರ ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದೆ. 2025ರ ಜುಲೈನಿಂದ 2026ರ ಜೂನ್ವರೆಗೆ ನಡೆದ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 14,274 ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಾಗೂ 10,377 ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು, 4,92,023 ಕುಟುಂಬಗಳ 20,34,371 ಜನರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಗದಿತ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವ ಶೇ.42.6ರಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ಪ್ರತಿ ಉದ್ಯೋಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ₹785 ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚ ₹1,044 ಇದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ₹612 ಆಗಿದೆ.
ರಾತ್ರಿ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂಥ ಪ್ರಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.55.8ರಷ್ಟು ಬಸ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಶೇ.17.7ರಷ್ಟು ರೈಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾದರಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಇದರ ದತ್ತಾಂಶವು ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.