ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆ

ಪ್ರವಾಸ ಎನ್ನುವುದೇ ಹಾಗೆ—ಅದು ಕೇವಲ ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ದಾಟುವುದಲ್ಲ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ಹೊಸ ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಹೊಸ ಊರಿನ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಳಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಅಪರಿಚಿತ ನಗು ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಕಾವ್ಯದ ಸಾಲುಗಳಂತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಆನಂದಿಸುವುದು. ಆದರೆ, ಈ ಕಾವ್ಯದ ನಡುವೆಯೇ ಹಠಾತ್ತನೆ ಎದುರಾಗುವ ಆಯಾ ದೇಶದ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾನೂನುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತಬ್ಬಿಬ್ಬುಗೊಳಿಸಿ, ಬೆಪ್ಪಾಗಿಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡುವುದೂ ಪ್ರವಾಸದ ಸೊಬಗೇ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಂಗಳ ಅಂದುಕೊಂಡ ಜಗತ್ತು, ಬೇರೊಬ್ಬರ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ನಿಯಮಗಳ ನೂಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ, ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಜೀವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಈ ಕಾನೂನುಗಳು, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹೋದ ನಮಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರದೇ ಆದ ಒಂದು ತರ್ಕವಿರುತ್ತದೆ.

ಸಿಂಗಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಹೊಸಬನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವುದು ಕಂಡು ಕಣ್ಣು ದಣಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲೋ ಕುಳಿತು ನಿರಾಳವಾಗಿ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಚೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್ಅನ್ನು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಉಗುಳಿದರೆ ಮುಗಿಯಿತು; ಜೇಬಿಗೆ ಬೀಳುವ ದಂಡದ ಮೊತ್ತ ನಿಮ್ಮ ಇಡೀ ಪ್ರವಾಸದ ಬಜೆಟ್ಅನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸಿಬಿಡಬಹುದು. ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಟೈಂಪಾಸ್ ಎನಿಸುವ ಗಮ್ ಅಗಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಚೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಷಿದ್ಧ! ನಾವಿಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಷ್ಟದಂತೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಡಣಕ್ಕೆ ನಿಂತು ಪಿಚಕಾರಿ ಹೊಡೆಯುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಒಂದು ಅತಿರೇಕದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಆ ದೇಶದ ಅಂದವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟಿರುವುದು ಇದೇ ಶಿಸ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಈ ಪುರುಷರ ಮೂತ್ರಾಲಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಲು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ!

ಇನ್ನು ಇಟಲಿಯ ವೆನಿಸ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಜೋಳದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ಹವ್ಯಾಸ. ಸಿನಿಮೀಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ಫೊಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸರಕಾರ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದೆ. ಸೇಂಟ್‌ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಅಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಕಾರಣವಿಷ್ಟೇ—ಆ ಮುದ್ದಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಿಕ್ಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವುತ್ತಿವೆ. ನಮಗೆ ಜೀವಕಾರುಣ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೃತ್ಯ, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಕನಸಿನ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಈಗಲೇ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಲೋನ್ ಮಾಹಿತಿ (11)

ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ನೀಲಿ ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳ ಈ ಸುಂದರ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳೋ, ವಿಗ್ರಹಗಳೋ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಪ್ಪದ ವಸ್ತುಗಳೋ ಇದ್ದರೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹನಿಮೂನ್ ಮೂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇದು ತುಸು ಕಠಿಣ ಎನಿಸಿದರೂ, ತಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಿದು.

ಪಶ್ಚಿಮದ ದೇಶಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದರೆ, ಜರ್ಮನಿಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಆಟೋಬಾನ್' ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಮಿತಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರನ್ನು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಬಹುದು! ಆದರೆ, ನೆನಪಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕಾರಿನ ಇಂಧನ (ಪೆಟ್ರೋಲ್/ಡೀಸೆಲ್) ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಕಾರು ನಿಂತುಹೋದರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಅಪರಾಧ. ಆಟೋಬಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ. ನಾವಿಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮಧ್ಯೆ ಗಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವ, ಹತ್ತಿರದ ಅಂಗಡಿಗೆ ನಡೆದು ಹೋಗುವ ಆಲಸ್ಯದ ಜಾಯಮಾನದವರಾದ್ದರಿಂದ, ಜರ್ಮನಿಯ ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆ ನಮಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇತಿಹಾಸದ ಸವಕಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿ ಕೂಡ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳಾದ ಅಕ್ರೋಪೊಲಿಸ್‌ನಂಥ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್ (ಎತ್ತರದ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ) ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹೋಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಹೈ ಹೀಲ್ಸ್‌ನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ತುದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗೀರು ಮೂಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾಳಜಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯದ್ದು. ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಗಿಂತ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮುಖ್ಯ ಎನ್ನುವ ಈ ನಿಯಮ, ಪ್ರವಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಡಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಎಷ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾ ಅಥವಾ ಬಾರ್ಬಡೋಸ್‌ಗೆ ಹೋದರೆ ನಿಮ್ಮ ವಾರ್ಡ್‌ರೋಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಲಿಟರಿ ಶೈಲಿಯ (ಕ್ಯಾಮೊಫ್ಲಾಜ್) ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾತ್ರ ಅಂಥ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಅನುಮತಿಯಿದೆ. ನಾಗರಿಕರು ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಿಂಟ್ ಇರುವ ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ಯಾಂಟ್ ಧರಿಸಿದರೆ ಅದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಈ ನಿಯಮ, ನಮ್ಮ ಫ್ಯಾಷನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಿಗ್ಬಂಧನ ವಿಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದ ಕಾನೂನುಗಳೂ ಆಯಾ ಮಣ್ಣಿನ ಕಥೆಯನ್ನು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ನಮಗೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಾಣುವ ನಿಯಮದ ಹಿಂದೆ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹೋರಾಟವಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹೇಳುವುದು, ದೇಶ ಸುತ್ತುವ ಮುನ್ನ ಕೇವಲ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿನ ಬದುಕಿನ ನಿಯಮಗಳ ಪುಟಗಳನ್ನೂ ಒಮ್ಮೆ ತಿರುವಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಪರಿಚಿತ ಊರಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಗೊಣಗಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಪ್ರವಾಸ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪರರ ನೆಲದ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಹಂ ಅನ್ನು ಕೊಂಚ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಗೌರವ ಕೊಡುವುದೂ ಹೌದು.

ನಾನು ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಹೇಳಿದ - ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೇ ಪೇಂಟ್ ಮಾಡಬೇಕಾದರೂ ನಾವು ಸರಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಣ್ಣವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮನೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ನಿಯಮ ಮೀರಿ ಇಷ್ಟ ಬಂದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದರೆ ದಂಡ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ'. ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಯಿತು.

ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಯ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾದರೂ 'ಬೈಗ್ಲೋವ್' (Bygglov - Building Permit) ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸಹ ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಈ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವಿದ್ದರೆ ಮರಳಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ) ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನೀವು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮನೆಯನ್ನು ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಲಿಖಿತ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಕನಸಿನ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಈಗಲೇ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಲೋನ್ ಮಾಹಿತಿ (9)

ಸ್ವೀಡನ್ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 'ಫಾಲು ರಾಡ್' (Falu Rödfärg) ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಡು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮನೆಗಳನ್ನು ನೀವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುರುತು. ಯಾರಾದರೂ ಈ ಸಾಲಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಅದು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಇರಬೇಕೆಂಬುದು ಸ್ವೀಡನ್ ಸರಕಾರದ ಆಶಯ.

ಸ್ವೀಡನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಗಾಢವಾದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೋಡುವಾಗ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತೊಂದರೆ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಬಡಾವಣೆಯ ಅಂದ ಕೆಡುವುದರಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮನೆಗಳ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮೌಲ್ಯವೂ (Property Value) ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನೀವು ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದಾಗ, ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ಇಲಾಖೆಯು ನಿಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಂದಲೂ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾರಾದರೂ ಸರಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯದೇ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರೂ ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮನೆ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ದಂಡ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ ಅಥವಾ ಸರಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ ಮರಳಿ ಹಚ್ಚಲು ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮಾಲೀಕರೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಈ ಕಾನೂನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಸುಂದರ, ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹಿಂದೆ ಇಂಥ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳ ಕೊಡುಗೆ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸಮಾಜದ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ಈ ಕಾನೂನು ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

ಹಾಗೆಯೇ, ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲವಿರಲಿ, ಬೇಸಿಗೆಯಿರಲಿ, ಹಗಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿಯಿರಲಿ - ಕಾರು ಚಲಾಯಿಸುವಾಗ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಆನ್ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಪ್ರಖರ ಬಿಸಿಲಿರುವಾಗಲೂ ಲೈಟ್ ಆನ್ ಮಾಡುವುದು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ನಿಯಮ ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದದ್ದಾಗಿದೆ. ಸ್ವೀಡನ್ ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ (Nordic) ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಅವಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಂತೂ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ಮಾತ್ರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಇರುತ್ತದೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಕತ್ತಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್ ಆನ್ ಇಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ, ಹಠಾತ್ತನೆ ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜು ಕವಿಯುವುದು, ಭಾರಿ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಹಿಮಪಾತವಾಗುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕರು ಲೈಟ್ ಆನ್ ಮಾಡುವ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸದಿರಲಿ ಎಂದು ಮೊದಲೇ ಲೈಟ್ ಆನ್ ಇಡುವ ನಿಯಮ ತರಲಾಗಿದೆ. ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಚಾಲಕನಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಕಾಣಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಎದುರಿನಿಂದ ಬರುವ ಇತರ ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ದಾಟುವ ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ವಾಹನ ದೂರದಿಂದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಲಿ ಎಂಬುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಆಟದ ನಡುವೆ ಬೂದು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕಾರುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲೈಟ್ ಆನ್ ಇದ್ದರೆ, ವಾಹನ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ದೂರದಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮ ಎಷ್ಟು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ 'ಡೇಟೈಮ್ ರನ್ನಿಂಗ್ ಲೈಟ್ಸ್' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಕಾರಿನ ಎಂಜಿನ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಆನ್ ಆಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಳೆಯ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೇ, ಚಾಲಕ ಲೈಟ್ ಆನ್ ಮಾಡಲು ಮರೆತರೆ ಪೊಲೀಸರು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ದಂಡ ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವೀಡನ್ ತಂದ ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮವು ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತೆಂದರೆ, ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ (EU), ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಂಥ ದೇಶಗಳೂ ಸಹ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್ ಆನ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದವು. ಇದು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಸ್ವೀಡನ್ 1979ರಲ್ಲೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು (ಮನೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಡೆದರೂ ಅದು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ.

ಅದೇ ರೀತಿ ನಾನು ನಾರ್ವೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಕಂಡ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಗತಿ ಅಂದ್ರೆ ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ. ನಾರ್ವೆ ದೇಶವು ಕೇವಲ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕಾನೂನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ 'ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಯ್ದೆ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದೇ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಂತೆ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಯಿಗಳು ಸ್ವಭಾವತಃ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬಯಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪಂಜರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಅವು ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ನಾರ್ವೆ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ನಿರಂತರ ಬಂಧನವು ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆಗೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಂಗಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಮಾಲೀಕರು ಬರುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ). ಅದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮನೆಯ ತೋಟದಲ್ಲೂ ಸಹ ದಿನವಿಡೀ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬಿಡುವುದಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೇಲಿ (Enclosure) ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಾಯಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಓಡಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗವಿರಬೇಕು.

ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಯಾರಾದರೂ ನಾಯಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿರುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರೆ ತಕ್ಷಣ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಸಾಕದಂತೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನಸಿನ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಈಗಲೇ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಲೋನ್ ಮಾಹಿತಿ (13)

ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯಷ್ಟೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯತೆಯೂ ಕಾರಣ. ಸ್ವಿಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಕೇವಲ 'ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತತೆ'ಗೆ ಮೀಸಲಾದ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ರುಹೆಟಾಗ್' (ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ದಿನ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ನಿಂತು, ಪೈಪ್ ಅಥವಾ ಪ್ರೆಶರ್ ವಾಷರ್ ಬಳಸಿ ಜೋರಾಗಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕಾರು ತೊಳೆಯುವುದನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಕಾರು ತೊಳೆಯುವಾಗ ಆಗುವ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರಗಳ ಸದ್ದು ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಭಾನುವಾರದ ನಿದ್ದೆಗೆ ಅಥವಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬಹುದು ಹಾಗೂ ಕಾರು ತೊಳೆದ ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ನೀರು ನೇರವಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಚರಂಡಿ ಸೇರಿ ಪರಿಸರ ಹಾಳಾಗಬಹುದು. ಭಾನುವಾರ ಬಂತೆಂದರೆ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎಷ್ಟು ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಲರವ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ!

ಮನೆಯ ತೋಟದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ 'ಲಾನ್ ಮೂವರ್' (Lawn Mower) ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಗೋಡೆಗೆ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಯಂತ್ರ ಬಳಸುವುದು ಅಥವಾ ಜೋರಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಆಲಿಸುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾರಾದರೂ ನಿಯಮ ಮೀರಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರೆ, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ತಕ್ಷಣ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಹೌದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳು ಆಯಾ ನೆಲದ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಾಗಿ ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿಯಮಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಪರಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎನಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧವಾಗಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಕ್ಷೀಸು (Tip) ನೀಡುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ. ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದೇ ಹೋದರೆ ಕೇವಲ ಮುಜುಗರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅಲ್ಲಿ 'ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಏನು ಮಾಡಬಾರದು' (Do's and Don'ts) ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪ್ರವಾಸಿಗನ ಲಕ್ಷಣ. ಅದು ಪ್ರವಾಸದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಸ್ಥಳೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹ ಸಹಕಾರಿ.