ಕಾವೇರಿ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ

ಡಾ. ಗುರುರಾಜ ಪೋಶೆಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನಾಡಿ ಕಾವೇರಿ. ಕೊಡಗಿನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಆಕೆ ಕೃಷಿ, ಜನಜೀವನ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಪಯಣವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರೆ ನದಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ಶತಮಾನಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಉಗಮಸ್ಥಳ ತಲಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಭಾಗಮಂಡಲದ ಸಂಗಮ, ರಾಮನಾಥಪುರದ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ, ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆಯ ರಾಮಸನ್ನಿಧಿ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥ, ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರದ ಸಂಗಮ, ತಲಕಾಡಿನ ಪಂಚಲಿಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಶಿವನಸಮುದ್ರದ ಜಲಪಾತಗಳು ಹಾಗೂ ಮೇಕೆದಾಟಿನ ಸಂಗಮದವರೆಗೆ ಕಾವೇರಿಯ ಪಯಣ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬಾಣಂತಿ ಕಂಬ!

ತಲಕಾವೇರಿ: ಉಗಮದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ

ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1535ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ತಲಕಾವೇರಿ ಕಾವೇರಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನ. ಇಲ್ಲಿನ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ಮಾತೆಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಯಾತ್ರಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯ ತೀರ್ಥಕುಂಡಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುರಾತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತೀರ್ಥೋದ್ಭವ ತಲಕಾವೇರಿಯ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಜಲವು ಉಕ್ಕಿ ಬರುವ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ತುಲಾ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಬೆಟ್ಟ, ಮಂಜು, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಉಗಮದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ತಲಕಾವೇರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿಸರ್ಗಧಾಮದ ರೂಪವನ್ನೂ ನೀಡಿವೆ.

ಭಾಗಮಂಡಲ: ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ

ತಲಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಇಳಿದುಬರುವ ಕಾವೇರಿ ಭಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಿಕಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ. ಸುಜ್ಯೋತಿ ಎಂಬ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಇದು ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಯಾಗವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಭಗಂಡೇಶ್ವರ, ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸನ್ನಿಧಿಗಳು. ಕೊಡಗಿನ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಲಕಾವೇರಿ ಯಾತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾಗಮಂಡಲದ ಸಂಗಮದರ್ಶನವೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ರಾಮನಾಥಪುರ: ವಹ್ನಿ ತೀರ್ಥದ ನೆಲೆ

ಕಾವೇರಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಮನಾಥಪುರವನ್ನು ತಲುಪುವಾಗ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಜಲಧಾರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಹ್ನಿ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ. ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರ, ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ, ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಕಾವೇರಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ರಾಮನಾಥಪುರವು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ: ಜಲಪಾತದ ನಡುವೆ ಕೋಡಂಡರಾಮ

ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ ಕಾವೇರಿ ತೀರದ ರಾಮಕ್ಷೇತ್ರ. ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಕೋದಂಡರಾಮ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನದಿ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಧುಮುಕಿ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸೀತಾ– ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಕೊಡಂಡರಾಮನ ಮೂರ್ತಿ, ದಶಾವತಾರದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚುಂಚ– ಚುಂಚಿಯರ ಸನ್ನಿಧಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ನದಿ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತದ ನಡುವೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಪರಿಸರವೇ ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೊಬಗು.

ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ: ಕಾವೇರಿ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ರಂಗ

ಮುಂದೆ ಕಾವೇರಿ ಎರಡು ಕವಲುಗಳಾಗಿ ಹರಿದು ದ್ವೀಪವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಆದಿರಂಗ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಿರುವ ರಂಗನಾಥನ ದಿವ್ಯಮೂರ್ತಿ, ರಂಗನಾಯಕಿ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ, ಪ್ರಾಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ನಿಮಿಷಾಂಭ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಾವೇರಿ ದ್ವೀಪದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿವೆ.

ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ ಇತಿಹಾಸದ್ದು. ರಾಜಕೀಯ ಘಟನೆಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಈ ಸ್ಥಳ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಹರಿದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ದೊರೆತ ಸ್ಥಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಕ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸಿದೆ.

ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರ: ಕಾವೇರಿ–ಕಪಿಲಾ ಸಂಗಮ

ಮುಂದೆ ಕಾವೇರಿ ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಾ ನದಿ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಸಂಗಮವೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಸ್ಫಟಿಕ ಸರೋವರದ ಗುಪ್ತ ಸಂಗಮದ ಪರಂಪರೆಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಸಂಗಮದ ಸ್ನಾನಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾ ತೀರದ ಗುಂಜಾ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು. ವ್ಯಾಸರಾಯ ಪರಂಪರೆಯ ಬೃಂದಾವನಗಳು ಮತ್ತು ಮಠಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮಾಧ್ವ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ತಲಕಾಡು: ಮರಳಿನೊಳಗಿನ ಪಂಚಲಿಂಗ

ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರದ ಬಳಿಕ ಕಾವೇರಿ ತಲಕಾಡಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಳಿನ ದಿಬ್ಬಗಳು, ನದಿ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹ ತಲಕಾಡಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೂದೃಶ್ಯ. ಇಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಪಂಚಲಿಂಗ ದರ್ಶನ. ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ, ಪಾತಾಳೇಶ್ವರ, ಮರಳೇಶ್ವರ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನೇಶ್ವರ ಸನ್ನಿಧಿಗಳು ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ತಲಕಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸವೂ ಸಮೃದ್ಧ. ಗಂಗರು, ಚೋಳರು, ಹೊಯ್ಸಳರು, ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಯ ಕೀರ್ತಿನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯ ಗಮನಾರ್ಹ. ಮರಳಿನ ನಡುವೆ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಶ್ಯ ತಲಕಾಡಿನ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಗುರುತು.

ಶಿವನಸಮುದ್ರ: ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ಕಾವೇರಿ

ತಲಕಾಡಿನ ಬಳಿಕ ಕಾವೇರಿ ಶಿವನಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಮಧ್ಯರಂಗವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವೈಭವ. ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ಕಾವೇರಿ ಇಲ್ಲಿ ನದಿಗಿಂತಲೂ ಜಲಶಕ್ತಿಯ ಅದ್ಭುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಜಲಪಾತ, ಕಣಿವೆ, ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನ ಸಮನ್ವಯ ಶಿವನಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯ ನೀಡಿದೆ.

ಮೇಕೆದಾಟು: ಅರ್ಕಾವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮ

ಶಿವನಸಮುದ್ರದ ಬಳಿಕ ಕಾವೇರಿ ಮೇಕೆದಾಟಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ಸನ್ನಿಧಿಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕಣಿವೆಗಳ ನಡುವೆ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಸಾಗುವ ಕಾವೇರಿಯ ರೂಪ ಮೇಕೆದಾಟಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ರಮಣೀಯ. ಅರ್ಕಾವತಿಯ ಸಂಗಮ ಕಾವೇರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟ.

ಕಾವೇರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಸ್ತೃತ ವಲಯ

ಕಾವೇರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಹರಿವಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಆಕೆಯ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ನಂಜನಗೂಡಿನ ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ನಗರದ ಎಡತೊರೆಯ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಪ್ರಸನ್ನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ, ಸೋಸಲೆಯ ವ್ಯಾಸರಾಯ ಮಠ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಗಾಲ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈ ವಿಸ್ತೃತ ಕಾವೇರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗ. ಇವುಗಳನ್ನು ನದಿಯ ನೇರ ಹರಿವಿನ ಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತ, ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಉಪನದಿಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಕಾವೇರಿ: ನದಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ತಲಕಾವೇರಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕಾವೇರಿಯ ಪಯಣವು ಭಾಗಮಂಡಲದ ಸಂಗಮದಿಂದ ವಿಶಾಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಮನಾಥಪುರದ ತೀರ್ಥ, ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆಯ ಜಲಪಾತ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥ, ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರದ ಕಪಿಲಾ ಸಂಗಮ, ತಲಕಾಡಿನ ಪಂಚಲಿಂಗ, ಶಿವನಸಮುದ್ರದ ಜಲಧಾರೆ ಮತ್ತು ಮೇಕೆದಾಟಿನ ಸಂಗಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಾಣವೂ ಕಾವೇರಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾವೇರಿ ಕೇವಲ ಜಲಧಾರೆಯಲ್ಲ. ಆಕೆ ನಾಡಿನ ಕೃಷಿಯ ಜೀವ, ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯ ತೀರ್ಥ, ದೇವಾಲಯಗಳ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಿರಂತರ ವಾಹಿನಿ.

ತಲಕಾವೇರಿಯ ತೀರ್ಥೋದ್ಭವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಮಾತೆಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಭವವಾದರೆ, ಆಕೆಯ ಪಯಣದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನುಭವ.

ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿ, ಸಂಗಮಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ನಾಡಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಕಾವೇರಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನಾಡಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿಯೂ ಹೌದು.