ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅಂದ್ರೆ ಏನು?
ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿ ಪ್ರವಾಸಿಗನೂ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ನೆಂಟ ಇದ್ದಂತೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಪ್ರದೇಶವು ನಿಜವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ನೇಹಿ ತಾಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. 'ಅತಿಥಿ ದೇವೋಭವ' ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಲ್ಲಿರದೇ, ನಮ್ಮ ನಡೆ-ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬೇಕು. ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಪರಿಚಿತತನ, ಭಯ ಅಥವಾ ಬೇಸರವಾಗದಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕನ ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಬೇಕು.
ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು, ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಎನ್ನುವುದು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸುಂದರ ಸಂಗಮ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ 'ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಸರ' (Tourism Ecosystem) ಮತ್ತು 'ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ನೇಹಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ'ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಸರ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೇ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಶುಚಿಯಾದ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ಜತೆಗೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸುಲಭ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡದೇ ಸುಸ್ಥಿರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ತಾಣವು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಅನ್ವೇಷಣೆ, ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಕಾಲ
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, 'ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ನೇಹಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ' ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾವನೆ. 'ಅತಿಥಿ ದೇವೋಭವ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟೋ/ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಟೇಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೌಜನ್ಯದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಭರವಸೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಯಶಸ್ಸು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದ ತಮಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದಾಗ, ಅವರು ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಒಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯವು ಮಾದರಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಸಾಧ್ಯ.

ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿ ಪ್ರವಾಸಿಗನೂ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ನೆಂಟ ಇದ್ದಂತೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಪ್ರದೇಶವು ನಿಜವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ನೇಹಿ ತಾಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. 'ಅತಿಥಿ ದೇವೋಭವ' ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಲ್ಲಿರದೇ, ನಮ್ಮ ನಡೆ-ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬೇಕು. ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಪರಿಚಿತತನ, ಭಯ ಅಥವಾ ಬೇಸರವಾಗದಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕನ ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಬೇಕು. ಅವರು ದಾರಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಿದಾಗ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ, ಮುಗುಳುನಗೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವಂಚನೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆಟೋ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ದರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುವುದು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮೂರಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನಾವು ಮಾದರಿಯಾಗಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಶುಚಿಯಾಗಿಡುವುದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಎಸೆಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೂ ಪರಿಸರ ಕಾಪಾಡಲು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ನಮ್ಮೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ತಿನಿಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟು, ಅವರಿಗೆ ಸಿಹಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ 'ಆ ಊರಿನ ಜನರು ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವರು' ಎಂದು ನೆನಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಸಹಕಾರ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೌಜನ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆಯು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಮಸ್ಥ ಅಥವಾ ನಗರವಾಸಿ ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾಗ, ನಮ್ಮೂರು ಕೇವಲ ನೋಡುವ ತಾಣವಾಗಿರದೇ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಉಳಿಯುವ ಸುಂದರ ನಿವಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಪಾನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ನನಗಾದ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದುದು ಅಲ್ಲಿನ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರ ನಡವಳಿಕೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಸೌಜನ್ಯದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗೌರವವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಚಾಲಕರೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಆ ಅನುಭವ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ಜಪಾನಿನ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಮಗೆ ಆ ದೇಶದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕರು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ್ರವಾದ ಸೂಟ್, ಟೈ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿಯ ಕೈಗವಸುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವುದು ಅವರ ಆತಿಥ್ಯದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ಕಾರಿನ ಒಳಗಿನ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನ ಮತ್ತು ಶುಚಿತ್ವವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪೂಜನೀಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಿನ ಚಾಲಕರಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗುಣವೆಂದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿನಯ. ನಮಗೆ ಭಾಷೆ ಬಾರದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಜಿಪಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ ಒಂದು ಯೆನ್ (ಹಣ) ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಯಮಿತ ದರವನ್ನಷ್ಟೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಯಾಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡುವ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಮುಗುಳುನಗೆ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ವಂದನೆ, ನಾವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಚಾಲಕನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದೆವು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜಪಾನಿಯರಲ್ಲಿ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ 'ಓಮೊಟೆನಾಶಿ' (ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಆತಿಥ್ಯ) ಎಂಬ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಈ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗನಿಗೆ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಪರಿಚಯವಾಗುವುದು ಇಂಥ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮೂಲಕವೇ. ತನ್ನ ಕಾಯಕವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆ ಚಾಲಕನ ವರ್ತನೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ತನ್ನ ದೇಶದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಪಾನಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರತಿ ಪ್ರವಾಸಿಗನಿಗೂ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆಯೇ, ನಾವು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋದಾಗ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವ, ಇಡೀ ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರಿತಾದ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ಸಹಜ ಗುಣವೆಂದರೆ, ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ಹತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಅನುಭವಗಳಿಗಿಂತ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಹಿ ಘಟನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನಾವು ಕೇವಲ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಊರು ಅಥವಾ ದೇಶಕ್ಕೇ ಹಿಡಿಶಾಪ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ನಮಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ - ಆತ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕನಿರಬಹುದು, ಹೊಟೇಲ್ ನೌಕರನಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೀದಿಬದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆತ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರೆ, ವಂಚಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದರೆ, ನಮಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ 'ಈ ದೇಶದ ಜನರೇ ಇಷ್ಟು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾನಸಿಕ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆ ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ, ಆ ದೇಶದ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸ, ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಒಳ್ಳೆಯ ಜನರ ಉಪಕಾರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಮರೆಯಾಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಗಳು ಆ ತಾಣದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ತನಗಾದ ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವವನ್ನು ಆತ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಬಂಧುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. 'ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಜನ ಸರಿಯಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಾತು, ಆ ದೇಶದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಅದಕ್ಕೇ ಹೇಳುವುದು - ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ತನ್ನ ದೇಶದ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಅಥವಾ ಅಘೋಷಿತ 'ರಾಯಭಾರಿ'. ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಅಸಭ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಅಶಿಸ್ತು ಇಡೀ ದೇಶದ ಘನತೆಗೆ ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು. ಅಂತೆಯೇ, ನಮ್ಮ ಒಂದು ಮುಗುಳುನಗೆ ಮತ್ತು ನೆರವಿನ ಹಸ್ತ ಇಡೀ ದೇಶದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದು. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅನುಭವವೇ ದೇಶದ ಗುರುತಾಗುವುದರಿಂದ, ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೌಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ.
ಒಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗ ದೇಶದ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಂದಾಗ, ಆತನಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಸರಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎದುರಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ತೋರುವ ನಡವಳಿಕೆಯೇ ಆ ಇಡೀ ನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಘನತೆಗೆ ಕನ್ನಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಊರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಮೊದಲ ಅನುಭವವೇ ಆತನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಅಥವಾ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆತನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ/ಆಟೋ ಚಾಲಕರು, ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ಹಾದಿಹೋಕರು, ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಹೊಟೇಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಬೀದಿಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅನಧಿಕೃತ ರಾಯಭಾರಿಗಳು. ಇವರಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಣ್ಣ ನೆರವು, ಸೌಜನ್ಯದ ಮಾತು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ನಡೆ, ಇಡೀ ದೇಶದ ಗೌರವವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲು ನಿರಂತರ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ಹಂತದಿಂದಲೇ 'ನನ್ನ ನಡವಳಿಕೆಯೇ ನನ್ನ ದೇಶದ ಗುರುತು' ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸಿಗರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಆಟೋ-ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂವಹನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯ ಮನೋಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕು. ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಶುಚಿಯಾಗಿಡುವುದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಂಚಿಸದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ/ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಸರಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಸರಕಾರ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಹಣ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕನೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನಿಗೆ ನೀಡುವ ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವ ಆ ಎಲ್ಲ ಶ್ರಮವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಅಂತೆಯೇ, ಒಬ್ಬ ಚಾಲಕ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತೋರುವ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೌಜನ್ಯ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೀರ್ತಿ ತರಬಲ್ಲದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ತನ್ನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ನಾನೇ ಈ ದೇಶದ ರಾಯಭಾರಿ' ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಳೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾಡು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಬೇರೆ ದೇಶ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣ ಸರಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಆಟೋ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಹೊಟೇಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಸೌಜನ್ಯದ ನುಡಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂದೇಹಗಳಿಗೆ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವ ಕೌಶಲ ಬೆಳೆದಾಗ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ತೊಡಕು ಎನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಸತಿಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯವು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬೀದಿಬದಿ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಹೊಟೇಲ್-ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರೆಗೆ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ, ಬಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಶುಚಿಯಾದ ಆಹಾರ, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯಪೂರ್ಣ ವಾತಾವರಣವು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಯುವುದಲ್ಲದೇ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಯಾವುದೇ ತಾಣದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಜಲಪಾತ, ಸಮುದ್ರತೀರ, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡ ಅಥವಾ ಸಾಹಸ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (First Aid), ಈಜುವಿಕೆ, ಜಲಸಾಹಸ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ (Disaster Management) ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ನೆರವು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಇದ್ದಾಗ ಅವರು ಆ ತಾಣಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾಷೆ, ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೌಶಲ ತರಬೇತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇವಾದಾರರನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೀಡುವ ಸೇವೆಯು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಆ ತಾಣವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅದು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ, ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ - ಈ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಮಾತ್ರ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬಂದು ಹೋದ ನಂತರವೂ ಅವರಿಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರುತ್ತದೆ.